(English)
Đã hơn 30 năm nay, Texas chưa bầu cho một người nào thuộc Đảng Dân Chủ vào Thượng Nghị Viện Hoa Kỳ, nhưng điều này có thể thay đổi.
Vào tháng Giêng năm 2026, bà Taylor Rehmet thuộc Đảng Dân Chủ đã bất ngờ giành chiến thắng cách biệt tới 14 điểm trong cuộc bầu cử đặc biệt vào Thượng Nghị Viện Tiểu Bang Texas tại một địa phận vùng Fort Worth—nơi mà từ lâu đã được xem là thành trì vững chắc của Đảng Cộng Hòa. Chiến thắng này cũng đã phá vỡ một khuynh hướng bầu cử kéo dài từ nhiều năm nay tại tiểu bang Texas. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, Tổng thống Trump đã thắng địa phận này với khoảng cách tới 17 điểm. Tuy nhiên, phải chờ đến cuộc bầu cử chung kết vào tháng 11 tới đây để biết chắc bà Taylor Rehmet có chính thức giữ được ghế này trọn nhiệm kỳ bốn năm.
Ông Ken Martin, Chủ tịch Ủy Ban Quốc Gia Đảng Dân Chủ, đã gọi chiến thắng của bà Taylor Rehmet là “một dấu hiệu báo động cho phe Cộng Hòa trên khắp nước Mỹ.”
Ông Lloyd Bentsen thuộc Đảng Dân Chủ đã thắng cử nhiệm kỳ thứ tư vào Thượng Viện Hoa Kỳ năm 1988. Và sau đó, tới năm 1994, ông Robert Krueger—cũng thuộc phía Dân Chủ—giữ chức thượng nghị sĩ trong một thời gian ngắn sau khi được bổ nhiệm tạm thời vào ghế bỏ trống. Kể từ đó tới nay thì Đảng Cộng Hòa gần như nắm ưu thế trong hầu hết các cuộc bầu cử trên toàn tiểu bang Texas.
Với kỳ bầu cử Thượng Viện Hoa Kỳ sắp diễn ra vào tháng 11 tới đây, ứng cử viên James Talarico đang chuẩn bị đối đầu với một trong hai người: hoặc là Thượng nghị sĩ John Cornyn, người đã giữ chức này qua bốn nhiệm kỳ, hoặc Bộ trưởng bộ Tư pháp tiểu bang Ken Paxton—tùy kết quả cuộc bầu cử chung kết vào ngày 26 tháng 5 tới đây. Phía Dân Chủ sẽ phải giành thêm bốn ghế nữa thì mới lấy lại được thế đa số trong Thượng Viện Hoa Kỳ.
Ông Talarico, từng theo học để trở thành mục sư giáo hội Trưởng Lão, đã thu hút được sự ủng hộ từ cử tri da màu và giới trẻ nhờ lập trường của ông về giáo dục công lập, công bằng kinh tế, và việc lên tiếng phản đối chủ nghĩa dân tộc đượm màu sắc Thiên Chúa giáo.
Trong một cuộc phỏng vấn, ký giả chính trị của NPR là bà Ashley Lopez cho biết “Những cử tri nòng cốt đang nói với những người lãnh đạo Đảng Dân Chủ rằng họ không hài lòng với những người đang nắm quyền trong đảng. Và họ cũng không vừa ý với cách mà phía Dân Chủ đang điều hành trong nhiệm kỳ thứ hai của chính quyền Donald Trump.”
Đồng thời, bà Lopez nhận xét một số người cho rằng khi dân số thay đổi thì khuynh hướng chính trị ở Texas rồi cũng sẽ đổi theo, nhưng thực tế “mấy kỳ bầu cử vừa qua, chuyện ngả sang phía Dân Chủ vẫn chưa xảy ra”, và vì vậy vẫn còn một khoảng cách giữa niềm tin và thực tế—một khoảng cách mà những ứng cử viên như ông Talarico đang tìm cách khép lại.
Vì sao số người đi bầu lại tăng lên trong kỳ bầu cử sơ bộ?
Kỳ bầu cử sơ bộ ở Texas năm 2026 đã thu hút gần 4,5 triệu cử tri, trong đó có khoảng 2,3 triệu người thuộc Đảng Dân Chủ và khoảng 2,2 triệu người thuộc Đảng Cộng Hòa. Dù phía Cộng Hòa từ trước tới nay vẫn thường chiếm ưu thế trong các cuộc thăm dò bầu cử, nhưng năm nay phía Dân Chủ lại vượt lên về số người tham gia đi bầu, nhiều hơn phía Cộng Hòa gần 7%.
Sự bất mãn chính trị đang lên cao có thể là một yếu tố góp phần làm gia tăng số cử tri Dân Chủ đi bầu là. Một cuộc thăm dò do Đại Học Texas thực hiện cho thấy có 25% cử tri thuộc phía Dân Chủ nhận định tham nhũng chính trị hoặc vấn đề lãnh đạo là mối lo ngại cấp bách nhất ảnh hưởng đến tiểu bang Texas, so với con số 14% cho toàn thể người dân Texas. Giáo sư Khoa học Chính trị Michael Kistner thuộc Đại Học Houston cho rằng mức cử tri đi bầu đông chưa từng thấy, một phần là do Tổng thống Donald Trump, vì theo ông, ông Trump “khơi lên rất nhiều ý kiến và quan điểm mạnh mẽ trong dân chúng”, khiến người ta “mong muốn được bày tỏ tiếng nói.”
Phía Đảng Dân Chủ cũng đang bắt đầu giành lại những cử tri mà họ đã để mất vào tay Tổng thống Trump trong kỳ bầu cử năm 2024. Nhóm cử tri gốc Latinh, trong đó có nhiều người từng bỏ phiếu cho ông Trump vào năm 2024, đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong số người đi bầu ủng hộ phía Dân Chủ. Chủ tịch Hạ Viện Mike Johnson cũng có đề cập đến sự rạn nứt này, cho rằng Đảng Cộng Hòa đã gặp một “trở ngại nhẹ với một số cử tri gốc Hispanic và Latinh […] vì một số hoạt động thi hành luật di trú bị xem là quá cứng rắn.” Riêng ông Talarico lại được sự ủng hộ rất mạnh tại các khu vực có đông cử tri Latinh nhờ vào các nỗ lực vận động của ông, bao gồm việc sử dụng mạng xã hội và thông điệp bằng tiếng Tây Ban Nha.
Nổi bật nhất là số cử tri từ 18 đến 29 tuổi tại El Paso trong kỳ bầu cử này đã tăng gần gấp ba lần so với năm 2022. Số cử tri trẻ đi bầu có vẻ đang trở thành một yếu tố quyết định đối với các ứng cử viên, khi ông Talarico đang dẫn đầu trong nhóm tuổi 18–29 với 60%, so với 28% của bà Crocket.
Ngược lại, nhóm cử tri lớn tuổi vẫn là một thành trì vững chắc cho phía Cộng Hòa: trong kỳ bầu cử sơ bộ năm 2026, có tới 78% cử tri thuộc nhóm từ 50 tuổi trở lên, trong khi chỉ khoảng 4% dưới 30 tuổi. Từ trước tới nay, giới trẻ ở Mỹ thường là nhóm có tỷ lệ đi bầu thấp nhất trong các kỳ bầu cử. Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, tỷ lệ cử tri trẻ tham gia bỏ phiếu đã tăng lên đều đặn.
Điều này có ý nghĩa gì cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới?
Số cử tri đi bầu trong kỳ sơ bộ không phải lúc nào cũng chuyển thành mức tham gia tương tự trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Theo cuộc thăm dò của Emerson College thực hiện vào tháng 3 năm 2026, ông Talarico đang nhận được mức ủng hộ cao nhất từ cả cử tri da trắng lẫn cử tri gốc Hispanic, trên những vấn đề như chính sách biên giới và kinh tế. Hiện ông đang tạm dẫn đầu với khoảng cách khá sát nút trong các cuộc thăm dò trước đó, so với các ứng cử viên phía Cộng Hòa.
Việc Đảng Dân Chủ tại Texas có thể lật ngược một ghế do Đảng Cộng Hòa đang nắm giữ sẽ còn tùy thuộc vào việc họ có duy trì được đà gia tăng này cho tới kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không. Vào năm 2018, ứng cử viên Dân Chủ Beto O’Rourke đã tiến rất sát nút, chỉ kém khoảng 2,6 phần trăm điểm so với Thượng nghị sĩ đương nhiệm Cộng Hòa Ted Cruz, một trong những cuộc đua vào Thượng Viện suýt soát nhất trong lịch sử tiểu bang Texas. Cuộc bầu cử năm 2026 có thể sẽ là phép thử rõ ràng nhất để cho biết sự gia tăng số cử tri đi bầu và thay đổi dân số có thực sự chuyển đổi kết quả bầu cử hay không.