(English)
Giả định: Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng Bộ Hiệu quả của Chính phủ (DOGE), lực lượng đặc nhiệm mới của ông nhằm cắt giảm chi tiêu liên bang, đã xác định được “hàng chục tỷ USD” bị “lãng phí, gian lận, và lạm dụng” và có thể giúp chính phủ tiết kiệm “gần một nghìn tỷ USD”.
Thẩm định: Giả định này SAI.
Con số của Trump lớn hơn nhiều so với những gì DOGE tuyên bố tìm thấy trên trang web và phương tiện truyền thông xã hội, trong khi các phân tích riêng biệt từ NPR và Washington Post chỉ có thể xác minh khoảng $2 tỷ USD tiền tiết kiệm tính đến ngày 19 tháng 2 năm 2025.
NPR đưa tin rằng số tiền $2 tỷ USD tiết kiệm được đến từ việc xoá hủy khoảng 500 hợp đồng của chính phủ, trong đó gần một nửa là hợp đồng với Bộ Giáo dục, Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng, và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ.
Không có bằng chứng nào cho thấy bất kỳ hợp đồng nào trong số này bị chấm dứt do gian lận, tham nhũng, hoặc lạm dụng.
DOGE đã tuyên bố tiết kiệm được bao nhiêu tiền?
Trang web của DOGE đã báo cáo khoản tiết kiệm hơn $115 tỷ USD tính đến ngày 11 tháng 3 năm 2025 từ sự kết hợp giữa phát hiện gian lận, đàm phán lại hoặc hủy bỏ hợp đồng và trợ cấp, giảm số lượng lực lượng lao động và thực hiện các thay đổi đối với các chương trình của chính phủ.
Nhưng sáu viên chức hợp đồng liên bang hiện tại và trước đây đã nói với NPR rằng trang web của DOGE đang “lường gạt công chúng” với dữ liệu được đưa vào.
Phân tích của NPR phát hiện rằng $46.5 tỷ USD trong số tiền tiết kiệm được DOGE báo cáo không gắn liền với bất kỳ khoản mục cụ thể nào trong cơ sở dữ liệu của họ.
$8.5 tỷ USD khác được cho là đến từ việc hủy các hợp đồng của chính phủ, trong đó $6.5 tỷ USD thực sự vẫn chưa bị chấm dứt đến ngày 19 tháng 2.
Hơn một phần ba các hợp đồng của chính phủ được liệt kê cũng sẽ không tiết kiệm được bất kỳ khoản tiền nào nếu bị hủy bỏ.
Ai đang điều hành DOGE?
Trump đã dựng lên DOGE qua một sắc lệnh hành pháp vào ngày 20 tháng 1 năm 2025 với sứ mệnh cắt giảm lực lượng lao động liên bang và cắt giảm chi tiêu cho các vấn đề không phù hợp với chính sách của ông, bổ nhiệm tỷ phú Elon Musk làm người lãnh đạo.
Nhưng một hồ sơ tòa án mới đã gây sáng tỏ rằng Musk không chính thức làm việc cho DOGE, định nghĩa lại vai trò của ông là “cố vấn cấp cao cho tổng thống”. Musk vẫn là bộ mặt đại diện của nhóm DOGE và chưa có nhà lãnh đạo mới nào được bổ nhiệm.
Một số vụ kiện đã nêu lên những va chạm quyền lợi ngầm với các cơ sở riêng của Musk, SpaceX và Tesla, những công ty đã nhận được ít nhất $18 tỷ USD từ các hợp đồng liên bang. Musk hiện là người giàu nhất thế giới với biên độ chênh lệch lớn.
Một vụ kiện khác nêu lên mối lo ngại về quyền truy cập của Musk và nhân viên DOGE vào hệ thống thanh toán của Bộ Tài chính, nơi lưu trữ thông tin cá nhân và tài chính của người nộp thuế Hoa Kỳ như tài khoản ngân hàng, địa chỉ và số An sinh xã hội. WIRED đưa tin rằng ít nhất sáu kỹ sư DOGE được Musk tuyển dụng là những người nam giới trẻ tuổi dính liền với các công ty của Musk.
“Những gì chúng ta chứng kiến chưa từng xảy ra ở chỗ những người đóng vai này không thực sự là nhân viên của chính phủ với quyền truy cập vào dữ liệu nhạy cảm nhất trong chính phủ,” Don Moynihan, giáo sư chính sách công tại Đại học Michigan, nói với WIRED.
DOGE thực sự có thể tiết kiệm được bao nhiêu?
Musk đã gợi ý rằng việc xóa bỏ “lãng phí” có thể tiết kiệm “ít nhất $2 nghìn tỷ USD”, khoảng 30% tổng chi tiêu của chính phủ trong niên khóa ngân sách kết thúc vào tháng 9 năm 2024.
Con số này đã gây hoài nghi từ các chuyên gia tài chính công, trong nhận định rằng hơn 60% số tiền này thuộc khoản chi tiêu được uỷ thác cho các chương trình An sinh xã hội, Y tế, Medicare và An sinh thu nhập.
“Sẽ rất khó để nói rằng có thể cắt $2 nghìn tỷ USD khỏi ngân sách chỉ trong một năm mà không ảnh hưởng đến một số mục tiêu cơ bản của chính phủ mà nhiều người đã đồng ý”, Maya MacGuineas, chủ tịch của Ủy ban phi đảng phái về Ngân sách Liên bang có Trách nhiệm, nói với The Hill.
Việc cắt giảm ngân sách với tỳ lệ đó sẽ đòi hỏi những thay đổi “có ý nghĩa và khó khăn” do Quốc hội ban hành, Jessica Riedl, một thành viên cấp cao tại Viện Manhattan trung hữu, nói với NPR. “Lãng phí, gian lận, và lạm dụng” không đủ để đạt được điều đó.