(English)
Qua một quy trình được gọi là gerrymandering, các nhà lập pháp Texas đã chấp thuận một kế hoạch phân chia lại khu vực bầu cử nhằm mang lại cho Đảng Cộng Hòa tối đa thêm năm ghế Hạ viện trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm 2026.
Bản đồ mới này được đưa ra sau một đòi hỏi của Tổng thống Trump, khi ông ta kêu gọi các nhà lập pháp Cộng Hòa vẽ lại ranh giới các khu vực bầu cử quốc hội trong tiểu bang của họ để giúp Cộng hòa duy trì đa số hiện rất mong manh với 3 ghế tại Hạ viện Liên bang. Trong lịch sử, đảng của Tổng thống đương nhiệm thường luôn bị mất bớt ghế tại Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ.
Các nhóm vận động quyền bầu cử đã đệ đơn kiện để đảo ngược bản đồ Texas, cho rằng nó cố tình phá vỡ các địa hạt do thiểu số kiểm soát và làm suy yếu ảnh hưởng bầu cử của các cử tri Da Đen. Tối Cao Pháp Viện đã phán quyết rằng việc gerrymandering là hợp pháp ngoại trừ các trường hợp phân biệt chủng tộc.
Các tiểu bang khác đã tiến hành các kế hoạch trả đũa để cân bằng hành động của Texas bằng cách trao thêm ghế cho đảng Dân Chủ, điển hình là Dự luật 50 của California, thổi bùng điều mà các nhà lập pháp gọi là một “cuộc chiến toàn quốc” về phân chia lại khu vực bầu cử.
Quy trình gerrymandering là gì, và tại sao lại xảy ra tại thời điểm này?
Gerrymandering về chính trị là việc vẽ lại ranh giới các khu vực bầu cử quốc hội trong một tiểu bang theo cách gian xảo nhằm tạo lợi thế cho một đảng phái so với đảng phái khác. Những cử tri có cùng xu hướng có thể bị gom lại hoặc phân tán ra trên nhiều địa hạt, bất chấp mức lân cận về địa lý.
Cả hai đảng làm việc này, nhưng các tiểu bang có đa số thuộc đảng Dân chủ thường có nhiều rào cản pháp lý và hiến định hơn để ngăn cản hành vi gerrymandering. Đảng Cộng Hòa nhìn chung đã hưởng lợi nhiều hơn từ việc này, đặc biệt là tại Texas. Đảng Cộng Hòa đã kiểm soát 25 trong số 38 ghế Hạ viện của tiểu bang này nhờ vào một bản đồ địa hạt do Cộng Hòa đưa ra vào năm 2021, dù rằng đảng Dân chủ chiếm một lượng cử tri đáng kể tại Texas.
Phân chia lại khu vực bầu cử xảy ra vào đầu mỗi thập niên để phản ánh sự thay đổi dân số theo thống kê dân số mới nhất. Phân chia lại khu vực bầu cử vào giữa thập niên, như vừa xảy ra tại Texas, là hết sức bất thường và bị cấm đoán bởi luật pháp tại một số tiểu bang.
Trump thúc ép việc phân chia lại khu vực bầu cử này như một phần trong chiến lược giữa kỳ của ông ta, và có vẻ sẽ tiếp tục thúc ép các tiểu bang khác như Ohio, Missouri, Florida, Kansas, Kentucky, và New Hampshire. Các nhà lập pháp tại Missouri, Indiana, Nebraska, và Iowa đã bắt đầu thảo luận kế hoạch phân chia lại khu vực bầu cử.
Đảng Dân Chủ phản ứng ra sao?
California dẫn đầu nỗ lực cân bằng việc gerrymandering của Texas bằng Dự Luật 50, có tên “Dự Luật Đối Phó Với Việc Thao Túng Bầu Cử”, do Thống đốc Gavin Newsom khởi xướng vào ngày 21 tháng Tám.
Dự Luật 50 sẽ phân lại bản đồ bầu cử quốc hội tại California để giành thêm 5 ghế cho đảng Dân Chủ cho đến kỳ thống kê dân số kế tới vào 2030. Để làm được vậy, cử tri California sẽ phải thông qua bản đồ mới trong cuộc bầu cử đặc biệt vào ngày 4 tháng Mười Một 2025 tới đây.
California đã có luật chống lại việc gerrymandering bằng cách giao việc phân chia lại khu vực bầu cử cho một ủy ban độc lập phi đảng phái. Dự luật 50 sẽ cho phép cơ quan lập pháp tiểu bang bỏ qua các đạo luật đó để “mang lại trách nhiệm giải trình và việc kiểm soát quá cần thiết với Chính quyền Trump.”
Văn phòng Newsom viết như sau trên mạng xã hội:
“DONALD TRUMP, NẾU ÔNG KHÔNG CHỊU DỪNG LẠI, CHÚNG TÔI BUỘC PHẢI DẪN ĐẦU MỘT NỖ LỰC VẼ LẠI BẢN ĐỒ KHU VỰC BẦU CỬ TẠI CA ĐỂ CÂN BẰNG VIỆC GIAN LẬN BẢN ĐỒ KHU VỰC BẦU CỬ TẠI CÁC TIỂU BANG ĐỎ. NẾU CÁC TIỂU BANG KHÁC THU HỒI NỖ LỰC PHÂN CHIA LẠI KHU VỰC BẦU CỬ CỦA HỌ, CHÚNG TÔI SẼ LÀM TƯƠNG TỰ.”
Các Thống đốc thuộc Đảng Dân Chủ ở các tiểu bang khác đã đối diện với các trở ngại pháp lý tương tự khi xem xét kế hoạch phân chia lại khu vực bầu cử. Tại New York và New Jersey, phân chia lại khu vực bầu cử đòi hỏi phải tu chỉnh hiến pháp tiểu bang, một việc không thể xảy ra kịp trước cuộc bầu cử giữa kỳ 2026.
Nhóm dân biểu của Maryland đã có bảy ghế thuộc đảng Dân Chủ, so với một ghế thuộc đảng Cộng Hòa mà tiểu bang đã cố gắng lật ngược không thành công vào 2022.