(English)
Giả định: Cơ quan Quản lý Khẩn Cấp Liên Bang (FEMA), cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm cung cấp hỗ trợ cứu hộ lập tức cho những người sống sót sau thảm họa, đã không trả lời hàng ngàn cuộc gọi sau vụ lũ quét chết chóc tại Texas.
Thẩm định: Giả định này là ĐÚNG.
Các tài liệu báo New York Times được xem xét cho thấy FEMA đã không trả lời gần hai phần ba số cuộc gọi vào số máy hỗ trợ thảm họa vì cơ quan này đã sa thải hàng trăm nhân viên tại các tổng đài.
Các nhân viên này bị sa thải do các quy định mới được áp dụng bởi chính phủ Trump nhằm loại trừ các “phung phí và gian lận” trong chính quyền liên bang.
Các quan chức FEMA trước đó đã cảnh báo rằng các quy định này có thể gây tổn hại đến các nỗ lực ứng phó thảm họa đòi hỏi tốc độ và linh hoạt, làm tắc nghẽn các hoạt động cứu trợ quan trọng và cản trở hoạt động của bộ phận này.
Michael Coen, cựu giám đốc nhân sự của FEMA, nói rằng việc cắt giảm ngân sách của chính quyền Trump có thể đã gây nên “những thiệt hại nhân mạng có thể ngăn trừ” tại miền Trung Texas.
Chuyện gì đã xảy ra?
Ngày 4 tháng Bảy, một trận lũ quét “tàn khốc chết người” đổ ập vào miền Trung Texas, buộc hàng trăm ngàn cư dân phải di tản khỏi nơi cư trú và đã giết chết ít nhất là 135 người.
Trong ngày 5 tháng Bảy, FEMA đã trả lời 99.7% trong số 3.027 cuộc gọi vào đường dây hỗ trợ thảm họa, theo tường trình của báo New York Times. Thế rồi, đêm hôm đó, cơ quan đã sa thải hàng trăm nhân viên vừa hết hạn hợp đồng và không được gia hạn.
Kristi Noem, Bộ trưởng Bộ An ninh Nội địa (DHS), đã năm ngày không gia hạn các hợp đồng quá hạn. Trước đó vào tháng Sáu, Noem đã ban hành một quy định rằng mọi khoản chi hay hợp đồng trên $100.000 phải được đích thân bà phê chuẩn.
Trong năm ngày đó, FEMA đã phải vật lộn để trả lời các cuộc gọi và bố trí các đội ứng phó và tìm kiếm cứu nạn. Vào ngày 6 tháng Bảy, cơ quan này trả lời được khoảng 35% số cuộc gọi. Vào ngày 7 tháng Bảy, họ chỉ trả lời được khoảng 15%. Một số người sống sót cho biết họ đã bị từ chối trợ giúp hoặc bị bỏ mặc.
Tại sao quy định này được áp dụng?
Bộ An ninh Nội địa DHS bênh vực chính sách mới của Noem là cần thiết để loại bỏ tận gốc những trường hợp “phung phí, gian lận, và lạm dụng,” như một phần trong chiến dịch bao quát hơn của Trump nhằm tài trợ cho khoản cắt giảm thuế trị giá 4,5 ngàn tỷ Mỹ kim bằng cách giảm chi phí và tinh giản bộ máy chính phủ.
FEMA sử dụng ít hơn 1% ngân sách liên bang thường niên, khoảng 29,5 tỷ Mỹ kim trong năm tài khóa 2023. Trong khí đó, dự luật ngân sách mới nhất của Trump chi thêm cho cơ quan ICE đến 100 tỷ mỗi năm, làm cho cơ quan này trở thành một cơ quan thực thi công lực được chi cấp nhiều nhất trong chính quyền liên bang.
Các cựu quan chức FEMA đã cảnh báo rằng các chính sách và các cắt giảm mới của Trump khiến cơ quan này thiếu hụt trầm trọng và thiếu trang bị để đối phó với thảm họa.
FEMA đã mất khoảng một phần tư nhân viên, gồm cả những lãnh đạo kinh nghiệm, kể từ khi Trump nhậm chức vào tháng Giêng.
Trump có thể làm gì khác để thay đổi FEMA?
Trước đây Trump đã tuyên bố rằng ông muốn ”loại dần” FEMA vào cuối mùa bão 2025 vào tháng Mười Một. Ông ta mô tả cơ quan này có “tình trạng rất tốn kém, và theo ý tôi, thường là thất bại.”
Sau trận lũ quét tại Texas, Trump kêu gọi cải tổ toàn diện cơ quan này. Hồi tháng Sáu, ông nói rằng FEMA sẽ bớt cung cấp cứu họa cho các tiểu bang.
FEMA đóng một vai trò trọng yếu trong việc giúp các tiểu bang chuẩn bị ứng phó thiên tai, cung cấp hỗ trợ tại chỗ, và cung cấp hàng tỷ Mỹ kim cho việc sửa chữa. Các quan chức cảnh báo rằng các chính quyền tiểu bang không thể tự gánh vác trách nhiệm này.
Tòa Bạch Ốc tuyên bố vào ngày 11 tháng Bảy rằng “những thay đổi kế tiếp với FEMA sẽ được xác định và công bố trong tương lai gần.”