(English)
Bản hướng dẫn này được CalMatters xuất bản đầu tiên và cho phép Viet Fact Check/Việt Kiểm Tin chuyển ngữ/biên soạn lại.
Cuộc Tổng tuyển cử sẽ diễn ra vào ngày 3 tháng 11 năm 2026. Cử tri California sẽ chọn thống đốc mới, bầu các nhà lãnh đạo tiểu bang và quyết định về 14 dự luật nhằm thay đổi luật pháp tiểu bang.
Việc lựa chọn thống đốc diễn ra giữa ứng viên Đảng Dân chủ Xavier Becerra và ứng viên Đảng Cộng hòa Steve Hilton. Ông Becerra chủ trương giảm giá nhà ở, đóng băng mức phí bảo hiểm và giá điện nước, cũng như giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Ông Hilton muốn đình chỉ các chính sách về khí hậu của California và cắt giảm thuế thu nhập cho tầng lớp trung lưu và thượng lưu.
Một cuộc đua quan trọng khác là chức vụ ủy viên phụ trách bảo hiểm. Người giữ chức vụ này sẽ quy định thị trường bảo hiểm tài sản và thiệt hại tại California, ảnh hưởng đến toàn bộ cư dân cũng như nền kinh tế của tiểu bang. Quý vị có thể tìm hiểu thông tin về hai ứng viên này bằng cách sử dụng bài trắc nghiệm về chức vụ ủy viên bảo hiểm do CalMatters đưa ra.
Có 14 dự luật được đưa ra trong phiếu bầu, gồm các vấn đề như có nên đánh thuế giới tỷ phú, tài trợ cho giáo dục công, đòi hỏi căn cước cử tri , và xây nhà ở giá phải chăng. Hãy lấy bài trắc nghiệm của CalMatters để xem các lựa chọn nào phù hợp với quan điểm của quý vị.
Dưới đây là các phân tích chi tiết của bản hướng dẫn bỏ phiếu năm 2026 của CalMatters, trong đó giải thích cách thức bỏ phiếu, ai là ứng cử viên chủ chốt và ý nghĩa của từng dự luật.
Hướng dẫn Bỏ phiếu
Các Mốc Thời gian Quan trọng
- 5 tháng 10 – Phiếu bầu được gửi qua đường bưu điện đến tất cả cử tri đã ghi danh
- 6 tháng 10 – Các hộp phiếu an toàn bắt đầu mở
- 19 tháng 10 – Hạn chót ghi danh bỏ phiếu trực tuyến (hoặc cập nhật địa chỉ) để nhận phiếu bầu qua bưu điện. Ghi danh Cử tri T Trong Cùng Ngày bắt đầu.
- 27 tháng 10 – Ngày cuối để gửi phiếu bầu bằng thư để chắc chắn có dấu mộc bưu điện trước hoặc đúng Ngày Bầu cử
- 31 tháng 10 – Các địa điểm bỏ phiếu trực diện sớm bắt đầu mở cửa
- 3 tháng 11 – Ngày Bầu cử (Các phòng phiếu mở cửa từ 7 giờ sáng đến 8 giờ tối)
Tôi phải làm thế nào để ghi danh bỏ phiếu?
Ghi danh trực tuyến. Hãy ghi danh bỏ phiếu hoặc cập nhật địa chỉ của bạn trước ngày 19 tháng 10 để nhận phiếu bầu qua đường bưu điện. Quý vị cũng có thể kiểm tình trạng ghi danh cử tri hoặc cập nhật thông tin của mình trực tuyến.
Ghi danh Cử tri Cùng Ngày. Sau ngày 19 tháng 10, quý vị vẫn có thể ghi danh và bỏ phiếu trực diện tại văn phòng bầu cử của quận, địa điểm bỏ phiếu hoặc trung tâm bỏ phiếu. Phiếu bầu của quý vị sẽ được đếm sau khi quận xác nhận quý vị đã ghi danh.
Các trường hợp đặc biệt. Nếu quý vị đang phục vụ trong quân đội, ở ngoài nước hoặc là cử tri khuyết tật, hãy liên lạc với văn phòng bầu cử của quận để biết thêm các lựa chọn khác.
Tôi có thể làm gì để bỏ phiếu bằng thư?
Các viên chức bầu cử cấp quận sẽ bắt đầu gửi phiếu bầu bằng thư cho tất cả cử tri đã ghi danh trước ngày 5 tháng 10. Quý vị có thể gửi lại phiếu bầu đã hoàn tất bằng thư ngay lập tức. Phiếu bầu phải có dấu mộc bưu điện không quá Ngày Bầu cử.
Tổng Thư ký Tiểu bang California khuyên quý vị nên gửi phiếu bầu bằng thư trước ngày 27 tháng 10 để bảo đảm bảo lá phiếu được đếm kịp thời. Nếu gửi phiếu bầu vào Ngày Bầu cử, hãy yêu cầu nhân viên bưu chính Hoa Kỳ (USPS) đóng dấu bưu điện lên phong bì.
Quý vị cũng có thể bỏ phiếu bầu bằng thư tại các thùng phiếu an toàn, trung tâm bỏ phiếu hoặc văn phòng bầu cử của quận trước 8 giờ tối Ngày Bầu cử.
Các văn phòng bầu cử cấp quận cung cấp phiếu bầu và tài liệu bầu cử đã được dịch sang nhiều ngôn ngữ, gồm cả tiếng Việt.
Tôi nên làm gì để có thể bỏ phiếu trực diện?
Một số trung tâm bỏ phiếu trực diện sớm sẽ mở cửa vào ngày 31 tháng 10, với ít nhất một điểm tại mỗi quận.
Vào Ngày Bầu cử, các địa điểm bỏ phiếu sẽ mở cửa từ 7 giờ sáng đến 8 giờ tối. Các địa điểm bỏ phiếu cung cấp phiếu bầu và tài liệu bầu cử đã được dịch sang nhiều ngôn ngữ, gồm cả tiếng Việt.
Tìm địa điểm bỏ phiếu trực diện bằng:
- Trên mạng
- Nhắn tin “VOTE” gửi tới số GOVOTE (468-8683)
- Gọi đường dây nóng của Văn phòng Bộ trưởng Tiểu bang (Secretary of State) qua số (800) 345-VOTE
- Liên lạc văn phòng bầu cử tại quận của quý vị
Tôi phải làm sao nếu còn thắc mắc?
Hãy đọc tất cả các câu hỏi về việc bỏ phiếu mà CalMatters đã giải đáp, hoặc đặt câu hỏi của riêng bạn. Quý vị cũng có thể liên lạc văn phòng bầu cử tại quận của mình hoặc nhờ hỗ trợ tại địa điểm bỏ phiếu.
Đường dây nóng miễn phí dành cho cử tri của văn phòng Bộ trưởng Tiểu bang cung cấp hỗ trợ bằng mười ngôn ngữ, gồm có tiếng Việt.
- Tiếng Anh: (800) 345-VOTE (8683)
- Tiếng Việt: (800) 339-8163
Đường dây nóng hỗ trợ ngôn ngữ của Quận Los Angeles phục vụ 23 ngôn ngữ, bao gồm tiếng Việt.
- Hỗ trợ Ngôn ngữ Chung: (800) 815-2666, chọn số 3
- Tiếng Việt: 213-358-2206
Các Đề luật
Có 14 đề luật được đưa ra trong phiếu bầu nhằm thay đổi luật tiểu bang để giải quyết các vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến toàn bộ người dân California.
Cuộc tranh cãi gay gắt nhất xoay quanh Đề luật 40—đề xuất áp 5% một lần trên giới tỷ phú nhằm tài trợ cho y tế và giáo dục công cộng. Đề xuất này đã gây chia rẽ trong nội bộ Đảng Dân chủ và thu hút sự chú ý trên toàn quốc, gồm nhà đồng sáng lập Google Sergey Brin và Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Bernie Sanders.
Các nhà lãnh đạo thương nghiệp và công nghệ đã huy động hơn 205 triệu đô la để vận động chống lại dự luật này, đồng thời đưa ra hai biện pháp đối trọng vào lá phiếu qua Đề luật 41 và 42. Nếu Đềự luật 41 hoặc 42 nhận được nhiều phiếu bầu hơn Đề luật 40, thì Đề luật 40 sẽ bị vô hiệu hoá, ngay cả khi nó được thông qua.
Hãy lấy bài trắc nghiệm về các dự luật của CalMatters để xem lựa chọn nào phù hợp với quan điểm của quý vị.
- Đề luật 45 – Phê duyệt ảnh hưởng trên môi trường
- Đề luật 1 – Trái khoán Nhà ở
- Đề luật 2 – Quỹ Dự phòng (Rainy Day Fund)
- Đề luật 3 – Thuế trên Thu nhập Cao
- Đề luật 4 – Gây quỹ Công
- Đề luật 5 – Cải cách Quy trình Bãi nhiệm
- Đề luật 37 – Khoản vay cho người mua nhà
- Đề luật 38 – Trái khoán nghiên cứu
- Đề luật 39 – Căn cước cử tri
- Đề luật 40 – Thuế trên giới tỷ phú
- Đề luật 41 – Kiểm toán thuế
- Đề luật 42 – Thuế bất động sản
- Đề luật 43 – Ngưỡng chịu thuế
- Đề luật 44 – Tài trợ cho phòng khám y tế
Đề luật 1 – Trái khoán Nhà ở
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 1 sẽ cho phép tiểu bang phát hành trái khoán trị giá 11,25 tỷ đô la để tài trợ cho các chương trình nhà ở giá phải chăng.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Tài trợ xây 40.000 chung cư cho thuê và hỗ trợ 40.000 hộ gia đình mua nhà • Xây nhà ở cho các gia đình có thu nhập thấp và trung bình, cựu chiến binh, người cao tuổi, sinh viên, lao động nông nghiệp, người khuyết tật, người lao động thiết yếu và nhiều nhóm đối tượng khác • Không thêm vào bất kỳ loại thuế mới nào | • Không giải quyết các nguyên nhân cốt lõi khiến chi phí xây dựng nhà ở trở nên đắt đỏ |
| Các bên ủng hộ chính: Đảng Dân chủ California, Thống đốc Gavin Newsom, Hiệp hội Căn hộ California, AFL-CIO California (Liên đoàn Lao động Hoa Kỳ và Đại hội các Tổ chức Công Nghiệp California). | Các bên phản đối chính: Một số nhà lập pháp tiểu bang Đảng Cộng hòa |
Đề luật 2 – Quỹ Dự phòng (Rainy Day Fund)
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 2 sẽ giúp tăng Quỹ Dự phòng của California. Tiểu bang sẽ có thể chuyển 20% doanh thu thuế từ quỹ chung vào quỹ dự trữ. Mức giới hạn hiện tại là 10%.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Quỹ dự phòng có thể cung cấp kinh phí cho giáo dục, y tế, an toàn công cộng và các dịch vụ thiết yếu trong thời kỳ suy thoái kinh tế • Tiểu bang có thể tích lũy nhiều hơn trong giai đoạn kinh tế tăng trưởng mạnh | • Các chính trị gia có thể sử dụng quỹ dự phòng như một “quỹ tùy tiện” (slush fund) • Các nhà lập pháp có thể giữ lại nhiều doanh thu thuế hơn |
| Các bên ủng hộ chính: Đảng Dân chủ California, Thống đốc Gavin Newsom, các nghị sĩ Đảng Dân chủ | Các bên Chống đối chính: Reform California, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa |
Đề luật 3 – Thuế Thu nhập Cao
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 3 sẽ biến khoản thuế hiện hành đối với người có thu nhập cao, vốn dùng để tài trợ cho giáo dục công lập), thành quy định vĩnh viễn. Khoản thuế này được ban hành vào năm 2012 và dự kiến sẽ hết hiệu lực vào năm 2031. Thuế này mang lại nguồn thu từ 5 đến 15 tỷ đô la mỗi năm từ các cá nhân có thu nhập trên 360.000 đô la (đã được điều chỉnh theo lạm phát).
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Khoản thuế này là nguồn thu thiết yếu cho các trường công lập và các trường cao đẳng cộng đồng. • Mất đi nguồn thu này có thể dẫn đến tình trạng cắt giảm nhân sự, cắt bỏ các chương trình và các biện pháp cắt giảm khác. | • Có thể khuyến khích một số cư dân California giàu có chuyển đến các tiểu bang có mức thuế thấp hơn |
| Các bên ủng hộ chính: Hiệp hội Giáo viên California, Hiệp hội Nhân viên Trường học California, Hội Phụ huynh và Giáo viên (PTA) Tiểu bang California, Đảng Dân chủ California, Hiệp hội Y khoa California | Các bên Chống đối chính: Hiệp hội Người đóng thuế California, Reform California (Cải cách California) |
Đề luật 4 – Gây quỹ từ công chúng
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 4 sẽ cho phép chính quyền tiểu bang và địa phương tại California thiết lập các quỹ công để hỗ trợ kinh phí cho chiến dịch tranh cử của các ứng cử viên.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Giúp hạn chế ảnh hưởng của nguồn tiền tư nhân trong chính trị • Khuyến khích các ứng cử viên không có nguồn lực tài chính lớn tham gia tranh cử • Tạo điều kiện và tăng cường tiếng nói cho các nhà tài trợ nhỏ • California là tiểu bang duy nhất tại Hoa Kỳ cấm tập tục này | • Sẽ tiêu tốn của tiểu bang vài trăm nghìn đô la mỗi năm • Người đóng thuế có thể phải chi trả gián tiếp cho các ứng cử viên chính trị mà họ không muốn ủng hộ |
| Các bên ủng hộ chính: California Common Cause (Mục tiêu chung), California Clean Money Campaign (Chiến dịch tiền sạch), League of Women Voters (Liên đoàn Cử tri Nữ), Đảng Dân chủ California | Các bên Chống đối chính: California Taxpayers Association, Reform California |
Đề luật 5 – Cải cách quy trình bãi nhiệm
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 5 sẽ thay đổi cách thức cử tri bầu người thay thế các quan chức tiểu bang bị bãi nhiệm. Hiện nay, cử tri bầu người thay thế cùng lúc với cuộc bỏ phiếu bãi nhiệm. Đề luật 5 sẽ thiết lập một cuộc bầu cử đặc biệt riêng biệt để bầu người thay thế.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Đặt trọng tâm của các cuộc bầu cử bãi nhiệm vào việc có nên sa thải quan chức đương nhiệm hay không, thay vì vào việc ai sẽ thay thế họ. • Giúp giảm thiểu các “chiêu trò chính trị” có thể đưa những ứng cử viên – những người lẽ ra không giành được đa số phiếu bầu – lên vị trí đắc cử | • Cho phép các quan chức bị bãi nhiệm được tái tranh cử trong cuộc bầu cử đặc biệt, qua đó có thể mang lại cho họ thêm sự bảo vệ • Có thể khiến một số cử tri nản lòng và không tham gia vào các cuộc bầu cử đặc biệt |
| Các bên ủng hộ chính: California Common Cause, Đảng Dân chủ California, League of Women Voters, Indivisible CA: StateStrong | Các bên Chống đối chính: Election Integrity Project California, Inc., Đảng Cộng hòa California, Reform California |
Đề luật 37 – Khoản vay dành cho người mua nhà
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 37 sẽ thiết lập một chương trình vay mua nhà với chi phí thấp dành cho người dân California. Cơ quan Tài chính Nhà ở California sẽ được phép vay tới 25 tỷ đô la từ các nhà đầu tư tư nhân nhằm hỗ trợ khả năng vay mượn cho người mua nhà có thu nhập thấp và trung bình.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Chương trình có thể hỗ trợ khoản tiền vay tới 17% giá mua nhà, giúp người mua chỉ cần thanh toán khoản tiền mặt trả trước ở mức thông thường là 3% • Không phát sinh thêm bất kỳ loại thuế mới nào • Các bên cho vay tư nhân sẽ chịu rủi ro nếu người mua vỡ nợ, chứ không phải người đóng thuế | • Không giải quyết được các nguyên nhân cốt lõi khiến chi phí xây dựng nhà ở tăng cao • Nhiều người sẽ có khả năng mua nhà hơn, nhưng họ cũng sẽ gánh khoản nợ lớn hơn |
| Các bên ủng hộ chính: Đảng Dân chủ California, Xavier Becerra, Hiệp hội Môi giới Bất động sản California (California Association of Realtors), Hội nghị Thợ mộc California (California Conference of Carpenters), SEIU (Công đoàn Quốc tế Nhân viên về Dịch Vụ) | Các bên Chống đối chính: League of Women Voters, Reform California |
Đề luật 38 – Trái khoán Nghiên cứu
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 38 sẽ tạo ra khoản trái khoán trị giá 8,4 tỷ đô la nhằm tài trợ cho công tác nghiên cứu các phương pháp điều trị ung thư, bệnh tim, bệnh Alzheimer và các bệnh lý khác có thể chữa trị bằng liệu pháp miễn dịch.
| Ủng hộ | Chống đối |
| Tiềm năng tìm ra phương pháp chữa trị rất lớn, vì hầu hết các loại bệnh đều có liên quan đến hệ miễn dịch. Người dân California sẽ được giảm giá 20% đối với các loại thuốc được phát triển từ hoạt động nghiên cứu này, và doanh thu thu được sẽ được chuyển vào quỹ chung của tiểu bang. Việc cấp vốn là rất cần thiết, do chính quyền Trump đã cắt giảm ngân sách nghiên cứu khoa học y tế ở cấp liên bang. | • Tập trung vào một lĩnh vực con của nghiên cứu y sinh thay vì phạm vi rộng hơn • Một nửa số tiền được cấp cho duy nhất một viện nghiên cứu trực thuộc Đại học California |
| Các bên ủng hộ chính: Hiệp hội các Nhà miễn dịch học Hoa Kỳ (American Association of Immunologists), Đảng Dân chủ California, City of Hope, Trung tâm Chính sách Công Michelson (Michelson Center for Public Policy) | Các bên Chống đối chính: Tiến sĩ Robert M. Kaplan (nhà nghiên cứu tại Stanford), California Health Policy Strategies, Liên đoàn Cử tri Nữ (League of Women Voters), Ban Biên tập tờ Orange County Register |
Đề luật 39 – Căn cước cử tri
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 39 sẽ đòi hỏi cử tri California xuất trình căn cước do cơ quan chính phủ cấp mỗi khi đi bỏ phiếu. Đối với phiếu bầu qua thư, cử tri sẽ cần cung cấp bốn chữ số cuối của mã số trên giấy căn cước do chính phủ cấp.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Củng cố niềm tin của cử tri vào quy trình bầu cử • Hầu hết các tiểu bang đều yêu cầu xuất trình một loại giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu | • Một số cử tri đủ điều kiện có thể không có bằng lái xe hoặc các giấy tờ tùy thân khác • Ảnh hưởng nặng nề hơn đến những người có thu nhập thấp, người mới chuyển chỗ ở hoặc người khuyết tật • Cư dân California vốn đã phải cung cấp thẻ căn cước và số An sinh Xã hội để ghi danh bỏ phiếu • Có thể tốn tiểu bang hàng trăm triệu đô la mỗi năm |
| Các bên ủng hộ chính: Đảng Cộng hòa California, tổ chức Reform California, và ông Richard Uihlein – Giám đốc điều hành (CEO) của Uline | Các bên Chống đối chính: American Civil Liberties Union (Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ), Common Cause, League of Women Voters (Liên đoàn Nữ Cử tri), Đảng Dân chủ California |
Đề luật 40 – Thuế đánh vào giới tỷ phú
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 40 sẽ áp dụng một lần 5% thuế lên giới tỷ phú nhằm tài trợ cho y tế và giáo dục công cộng. Dự kiến, khoản thuế này sẽ thu được 100 tỷ đô la trong vòng 5 năm từ những cá nhân có tổng tài sản ròng vượt quá 1 tỷ đô la—ước tính có khoảng 200 người như vậy tại California.
Hai biện pháp đối trọng là Đề luật 41 và 42 cũng được đưa ra bỏ phiếu nhằm ngăn chặn đề xuất này. Đề luật 41 và 42 đặt ra các giới hạn mới đối với các loại thuế đặc biệt. Nếu một trong hai đề luật này nhận được nhiều phiếu bầu hơn Đề luật 40, thì Đề luật 40 sẽ bị vô hiệu hoá, ngay cả khi nó được thông qua.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Các tỷ phú đã là những người hưởng lợi nhiều nhất từ các đợt cắt giảm thuế liên bang gần đây • Cần có nguồn tài chính, do chính quyền Trump đã rạch giảm hàng chục tỷ đô la ngân sách dành cho y tế công cộng • Việc thiếu hụt ngân sách sẽ khiến hàng nghìn người mất việc làm và dẫn đến tình trạng các bệnh viện cũng như phòng khám bị đóng cửa • Không đánh thuế lương hưu và các tài khoản hưu trí, bất chấp những thông tin quảng cáo sai lệch từ phía các đối thủ | • Có thể thúc đẩy một số cư dân California giàu có chuyển đến các tiểu bang có mức thuế thấp hơn • Tiểu bang có thể gặp khó khăn trong việc định giá tài sản của các tỷ phú, bao gồm cổ phiếu, tài khoản đầu tư, cổ phần doanh nghiệp và các tài sản hữu hình như xe hơi hay bộ sưu tập nghệ thuật • Không giải quyết được các thách thức tài chính dài hạn liên quan đến việc chi trả cho dịch vụ y tế |
| Các bên ủng hộ chính: SEIU-United Healthcare Workers West, Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Bernie Sanders, Teamsters California, AFSCME California (Liên đoàn Nhân viên Tiểu bang, Quận và Đô thị Hoa Kỳ), Đảng Dân chủ California, Liên đoàn Lao động California | Các bên Chống đối chính: California Business Roundtable (Hội nghị Bàn tròn Doanh Nghiệp Cali), California Medical Association (Hiệp hội Y khoa Cali), California Teachers Association (Hiệp hội Giáo Viên), Planned Parenthood (Kế hoạch Gia đình), California Professional Firefighters (Cứu hỏa Chuyên Nghiệp), State Building and Construction Trades (Các ngành nghề xây dựng và thiết kế tiểu bang), doanh nhân lĩnh vực tiền mã hóa Chris Larsen, nhà đầu tư mạo hiểm Ron Conway |
Đề luật 41 – Kiểm toán Thuế
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 41 sẽ khiến California khó thông qua các đề xuất thuế đặc biệt mới. Các loại thuế đặc biệt mới sẽ được kiểm toán viên tiểu bang xem xét trước khi được đưa vào lá phiếu bầu cử, đồng thời được tính vào việc hạn chế mức chi tiêu của California.
Nếu Đềự luật 41 hoặc 42 nhận được nhiều phiếu bầu hơn Đềự luật 40, thì Đề luật 40 sẽ bị vô hiệu hoá, ngay cả khi Đề luật này được thông qua.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Kiểm toán viên tiểu bang sẽ đánh giá xem liệu tiền thuế có được sử dụng một cách khôn ngoan hay không • Giới hạn mức chi tiêu giúp thúc đẩy hoàn trả tiền nhiều hơn cho người nộp thuế | • Đề luật 41 được soạn thảo nhằm ngăn chặn việc thông qua Đề luật 40 và giúp các tỷ phú tránh đóng thuế • Ràng buộc của giới hạn chi tiêu sẽ làm giảm nguồn kinh phí cho các chương trình tiểu bang |
| Các bên ủng hộ chính: Reform California, đồng sáng lập Google Sergey Brin, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Wonderful Company foods Stewart Resnick | Các bên Chống đối chính: Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Bernie Sanders, Nghiệp đoàn SEIU-United Healthcare Workers West, Đảng Dân chủ California |
Đề luật 42 – Thuế Tài sản
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 42 sẽ khiến việc áp dụng thuế tài sản tại California trở nên khó khăn hơn nhiều, do dự luật này cấm áp dụng các loại thuế mới đối với quyền sở hữu tài sản.
Nếu Đề luật 41 hoặc 42 nhận được nhiều phiếu bầu hơn Đề luật 40, thì Đề luật 40 sẽ bị vô hiệu hoá, ngay cả khi Đề luật này được thông qua.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Tiểu bang có thể gặp khó khăn trong việc định giá tài sản, bao gồm cổ phiếu, tài khoản đầu tư, phần vốn góp trong doanh nghiệp và các tài sản hữu hình như xe hơi hay các bộ sưu tập nghệ thuật. | • Đề luật 42 được phác họạ nhằm ngăn chặn việc thông qua Dự luật 40 và giúp các tỷ phú tránh thuế. • Các quảng cáo mang tính gây hiểu lầm; những người ủng hộ đưa ra tuyên bố sai lệch rằng lương hưu và các tài khoản hưu trí của người lao động thuộc tầng lớp trung lưu sẽ bị đánh thuế. |
| Các bên ủng hộ chính: Reform California, Building a Better California, đồng sáng lập Google Sergey Brin, Peace Officers Research Association of California, California Professional Firefighters, State Building and Construction Trades Council of California. | Các bên Chống đối chính: Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Bernie Sanders, SEIU-United Healthcare Workers West, Đảng Dân chủ California |
Đề luật 43 – Ngưỡng Thuế
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 43 sẽ khiến cử tri khó áp đặt hoặc tăng các loại thuế địa phương. Các sáng kiến về thuế do cử tri đề xuất sẽ phải đạt hai phần ba tỷ lệ ủng hộ mới được thông qua. Hiện nay, các sáng kiến này chỉ cần đa số phiếu thuận (50%).
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Các nhóm lợi ích đặc biệt có thể lợi dụng quy định về đa số phiếu thuận để thông qua các loại thuế đặc biệt trong các cuộc bầu cử có tỷ lệ cử tri bỏ phiếu thấp | • Sẽ hạn chế khả năng của cử tri trong việc huy động nguồn thu cần thiết cho các dịch vụ tại địa phương • Sẽ tạo điều kiện dễ dàng hơn cho các nhóm lợi ích đặc biệt ngăn chặn các sáng kiến về thuế mà đa số cử tri ủng hộ |
| Các bên ủng hộ chính: Howard Jarvis Taxpayers Association, Reform California | Các bên Chống đối chính: Đảng Dân chủ California, Tập đoàn SEIU-Local 1000 |
Đề luật 44 – Tài trợ Các Trạm Y tế
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 44 sẽ buộc các trạm y tế cộng đồng phục vụ bệnh nhân có thu nhập thấp phải chi 90% mức doanh thu cho công tác chăm sóc bệnh nhân.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Các trạm y tế sẽ phải chi nhiều hơn cho việc chăm sóc bệnh nhân và giảm chi phí cho thù lao của ban lãnh đạo | • Các trạm y tế hiện đã chịu sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền tiểu bang và liên bang • Các trạm y tế sẽ phải chịu phạt hơn 1,7 tỷ đô la nếu không tuân thủ quy định trong năm đầu tiên • Các mức phạt cao có thể buộc một số trạm y tế phải đóng cửa hoặc cắt giảm các dịch vụ đáng kể |
| Các bên ủng hộ chính: Nghiệp đoàn SEIU-United Healthcare Workers West | Các bên Chống đối chính: California Primary Care Association, California Medical Association, Planned Parenthood Affiliates of California, California Hospital Association, California Democratic Party |
Đề luật 45 – Đánh giá Ảnh hưởng trên Môi trường
Tóm tắt: Bỏ phiếu “THUẬN” cho Đề luật 45 sẽ đẩy nhanh quy trình đánh giá ảnh hưởng trên môi trường đối với các dự án nhà ở và cơ sở hạ tầng. Quy trình đánh giá môi trường sẽ bị giới hạn trong thời hạn 365 ngày. Các vụ kiện liên quan đến việc đánh giá môi trường sẽ phải được giải quyết trong vòng 270 ngày.
| Ủng hộ | Chống đối |
| • Các nhà phát triển có thể triển khai nhanh chóng và thuận lợi hơn những dự án “thiết yếu”, bao gồm đường xá, cầu cống, nhà ở, trường học, mạng băng thông rộng và các biện pháp giảm thiểu nguy cơ cháy rừng • Sự chậm trễ trong việc thẩm định dự án có thể làm tăng chi phí, và chi phí này cuối cùng sẽ do người đóng thuế gánh chịu | • Làm suy yếu luật đánh giá ảnh hưởng trên môi trường của California – vốn có vai trò bảo vệ cộng đồng khỏi các dự án phát triển có nguy cơ gây hại • Các chi phí dài hạn phát sinh từ quy hoạch kém hiệu quả sẽ đổ dồn lên các cơ quan chức năng và người đóng thuế |
| Các bên ủng hộ chính: Phòng Thương mại California, Đảng Cộng hòa California, Hiệp hội Bệnh viện California, Hiệp hội Bệnh viện Nhi đồng California | Các bên Chống đối chính: Liên đoàn Lao động California, Đảng Dân chủ California, Liên đoàn Thú & Thiên nhiên Hoang dã Quốc gia (National Wildlife Federation), Tổ chức Californians Against Waste, Tổ chức Clean Water Action |
Các Chức vụ Cấp Tiểu bang
Thống đốc
Thống đốc California là quan chức đắc cử có quyền lực lớn nhất tiểu bang, nắm quyền kiểm soát ngân sách 300 tỷ đô la và định hình chính sách cho 39 triệu cư dân. Vai trò này có tầm ảnh hưởng sâu rộng trên toàn quốc và được xem là bước đệm cho tham vọng tranh cử tổng thống.
Ứng cử viên của Đảng Dân chủ là ông Xavier Becerra, một luật sư và cựu Bộ trưởng Y tế Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Joe Biden. Ông từng đại diện cho Los Angeles tại Quốc hội trong hơn hai thập kỷ và giữ chức Bộ trưởng Tư pháp California từ năm 2017 đến năm 2021.
Ứng cử viên của Đảng Cộng hòa là Steve Hilton, một nhà bình luận chính trị theo quan điểm bảo thủ và từng là cố vấn cấp cao cho cựu Thủ tướng Anh David Cameron. Ông chuyển đến California vào năm 2012 và đồng sáng lập một nền tảng huy động vốn cộng đồng cho các hoạt động chính trị tại Thung lũng Silicon. Ông từng dẫn chương trình “The Next Revolution” trên đài Fox News từ năm 2017 đến năm 2023.
| Ứng cử viên | Xavier Becerra | Steve Hilton |
|---|---|---|
| Kinh doanh & Kinh tế | • Mong muốn giảm giá nhà ở để giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt cao • Có kế hoạch đóng băng mức phí bảo hiểm và các dịch vụ tiện ích | • Ủng hộ việc giảm bớt các quy định quản lý đối với doanh nghiệp • Muốn hạn chế các đạo luật về lao động và môi trường thường bị lợi dụng để kiện tụng doanh nghiệp • Chủ trương bãi bỏ các quy định bắt buộc doanh nghiệp phải mua năng lượng sạch |
| Thuế | • Ủng hộ hệ thống thuế thu nhập lũy tiến (Một cơ cấu thuế trong đó mức thuế tăng khi thu nhập của cá nhân tăng lên) • Chống Dự luật 40 (thuế đánh vào tài sản của các tỷ phú) • Ủng hộ Dự luật 3 (gia hạn thuế trên người giàu để tài trợ giáo dục công lập) | • Muốn xóa bỏ thuế thu nhập tiểu bang đối với 150.000 đô la thu nhập đầu tiên và áp dụng mức thuế suất cố định cho phần thu nhập vượt quá mức này • Chống đối Dự luật 40 (thuế đánh vào tài sản của các tỷ phú) |
| Nhà ở | • Dự định ban bố tình trạng khẩn cấp để cấp kinh phí cho 40.000 căn nhà giá cả phải chăng đã được phê duyệt. • Thúc đẩy các thành phố quy hoạch thêm đất ở cho các loại hình nhà chung cư, nhà song lập và căn hộ • Mong muốn ngăn chặn các tập đoàn lớn thu mua ồ ạt nhà ở | • Ủng hộ phát triển khu vực ngoại ô hơn là các dự án chung cư trong thành phố • Muốn giảm lệ phí và nới lỏng quy định đối với việc xây dựng các ngôi nhà đơn lập quy mô nhỏ • Muốn ngăn chặn các cá nhân, công ty và nghiệp đoàn sử dụng Đạo luật Chất lượng Môi trường California (CEQA) để kiện tụng nhằm đình chỉ hoạt động xây dựng |
| Tình trạng vô gia cư | • Thành lập quỹ cấp tiểu bang để chi trả cho các khoản hỗ trợ tiền thuê nhà và các dịch vụ khác • Cho rằng không nên để người dân tự nguyện sống lang thang trên đường phố, nhưng chưa ủng hộ việc huy động cảnh sát can thiệp | • Tin rằng cảnh sát cần tham gia vào việc giải tỏa các khu lều trại của người vô gia cư • Muốn cải tổ toàn diện việc chi ngân sách tiểu bang cho vấn đề vô gia cư • Muốn tài trợ cho các mô hình nhà ở dành riêng cho người cai nghiện thay vì các khu tạm trú tiếp nhận tất cả mọi người |
| Khí hậu | • Ủng hộ các mục tiêu năng lượng sạch của California, nhưng sẵn sàng xem xét lại để giảm giá xăng dầu và năng lượng | • Muốn đảo ngược các quy định về năng lượng sạch của California và cho phép gia tăng hoạt động sản xuất khí đốt tự nhiên |
| Công lý | • Ủng hộ luật bảo hộ người nhập cư bất hợp pháp của California, hạn chế sự hợp tác của cảnh sát với ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ) • Ủng hộ biện pháp bỏ phiếu cứng rắn hơn đối với tội phạm năm 2024 của California nhằm tăng hình phạt đối với một số tội phạm ma túy và trộm cắp • Ủng hộ việc cung cấp cho bị cáo các chương trình điều trị cai nghiện theo lệnh của tòa án để tránh án tù | • Muốn bãi bỏ luật “bảo vệ (người nhập cư” (sanctuary law) của California vốn hạn chế sự hợp tác giữa cảnh sát và ICE • Sẽ nới lỏng các luật ngăn chận hành vi kỳ thị vốn từng ngăn cản cảnh sát chặn người trên đường phố • Sẽ mở lại các nhà tù tiểu bang đã đóng cửa và hạn chế việc cho phép tù nhân mãn hạn sớm nhờ cải tạo tốt |
| Chăm sóc sức khỏe | • Ủng hộ việc mở rộng phạm vi bảo hiểm của tiểu bang cho càng nhiều cư dân càng tốt • Sẽ giảm chi phí bằng cách cắt giảm chi phí hành chính của các công ty bảo hiểm | • Muốn chấm dứt chương trình bảo hiểm y tế Medi-Cal do tiểu bang cung cấp cho người nhập cư không có giấy tờ hợp lệ • Muốn cho phép thêm nhiều công ty bảo hiểm tham gia vào thị trường |
| Công nghệ & AI | • Mong muốn California và các công ty công nghệ theo dõi tác động của AI đối với nền kinh tế và lực lượng lao động • Ủng hộ việc cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội | • Muốn giảm bớt các quy định và duy trì đà phát triển của ngành công nghiệp AI • Lo ngại về việc trẻ em sử dụng mạng xã hội nhưng chưa ủng hộ bất kỳ biện pháp hạn chế nào |
| Sự ủng hộ | • Hiệp hội Giảng viên California (California Faculty Association) • Equality California • Planned Parenthood California | • Tổng thống Donald Trump • Hiệp hội Nông dân Nisei (Nisei Farmers League) • Mạng lưới Hành động Công dân Israel-Mỹ (Israeli-American Civic Action Network) |
Phó Thống đốc
Nếu văn phòng Thống đốc bị bỏ trống hoặc Thống đốc vắng mặt, Phó Thống đốc sẽ đứng lên đảm nhiệm công việc của Thống đốc. Phó Thống đốc cũng là chủ tịch của Thượng viện tiểu bang và là thành viên của các hội đồng giáo dục đại học.
| Ứng cử viên | Fiona Ma | Gloria Romero |
|---|---|---|
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thủ quỹ bang California từ năm 2019 • Đã phục vụ bốn nhiệm kỳ trong chính quyền bang và từng là thành viên của Board of Equalization (Hội đồng Điều chỉnh Thuế) | • 12 năm phục vụ trong chính quyền bang với danh nghĩa là đảng viên đảng Dân Chủ. • Đổi thành đảng viên Đảng Cộng Hoà vào năm 2024 sau bất đồng ý kiến với các chính sách liên quan đến giáo dục, COVID-19, và giới tính. |
| Bên Ủng hộ chính | • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • State Building and Construction Trades Council (Hội đồng Các ngành Xây dựng) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa bang California) • Reform California (Cải cách California) |
Tổng Thư Ký Tiểu Bang
Tổng Thư ký tiểu bang có trách nhiệm giám sát tất cả các cuộc bầu cử ở California. Họ xác nhận ửng cử viên và các đề xuất bỏ phiếu, và bảo đảm các lá phiếu được đếm kiểm đầy đủ. Văn phòng Tổng Thư ký tiểu bang cũng giải quyết các hồ sơ kinh doanh của các doanh nghiệp.
| Ứng cử viên | Shirley N. Weber (Đương nhiệm) | Donald P. (Don) Wagner |
|---|---|---|
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Tổng Thư Ký Tiểu Bang người Mỹ gốc Phi đầu tiên của California từ năm 2021 • Trong nhiệm kỳ đầu tiên: Giám sát quá trình bỏ phiếu qua thư của California • Trong nhiệm kỳ thứ hai: Muốn tiếp tục mở rộng quyền bỏ phiếu, cải thiện sự minh bạch trong bầu cử, và nâng cao bảo vệ an ninh mạng | • Ủy viên Hội đồng Quận Cam từ năm 2019 • Cựu thị trưởng thành phố Irvine • Ủng hộ đòi hỏi căn cước cử tri khi đi bỏ phiếu • Đã chỉ trích cách ứng phó với COVID-19, tính toàn vẹn của bầu cử, cũng như việc đầu tư vào các chương trình về sự đa dạng, công bằng và hòa nhập tại California |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ bang California) • California Federation of Teachers (Liên đoàn Giáo viên California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa bang California) • Reform California (Cải cách California) • California Republican Assembly (Hội nghị Đảng Cộng Hòa California) |
Tổng Chưởng Lý
Tổng Chưởng Lý có trách nhiệm thực thi các hành động pháp luật của thống đốc. Văn phòng Tổng Chưởng Lý sẽ có ảnh hưởng đến mọi mặt trong đời sống hàng ngày ở California, từ môi trường thiên nhiên đến vấn đề bảo vệ người tiêu dùng.
| Ứng cử viên | Rob Bonta (Đương nhiệm) | Michael E. Gates |
|---|---|---|
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Tổng Chưởng Lý bang California từ năm 2021 • Thực thi các đạo luật yêu cầu thành phố phải xây thêm nhà ở | • Cựu luật sư của thành phố Huntington Beach • Chống lại những điều luật để xây dựng thêm nhà ở giá rẻ |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ bang California) • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • California Environmental Voters (Cử tri cho Môi trường California) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa California) • California Parents Union (Hiệp hội Phụ huynh California) • California Rifle & Pistol Association (Hiệp hội Súng ống California) |
Kiểm soát viên
Kiểm soát viên là kế toán trưởng của bang California. Họ có trách nhiệm giám sát chi tiêu, kiểm toán các tài chính của của tiểu bang, và trả lương cho nhân viên của chính phủ tiểu bang.
| Ứng cử viên | Malia M. Cohen (Đương nhiệm) | Herb W. Morgan |
|---|---|---|
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Kiểm soát viên của California từ năm 2023 • Hứa sẽ đảm nhận chức vị với “sự minh bạch, hiệu quả, và công bằng” | • Giám đốc Đầu tư đã nghỉ hưu • Muốn phanh phui các cáo buộc gian lận trong chính phủ và ủng hộ các cáo buộc gian lận của Tổng thống Trump đối với California |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ bang California) • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) • Equality California (California Bình đẳng) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa bang California) • California Republican Assembly (Hội nghị Đảng Cộng Hòa California) • Unity Party of California (Đảng Thống nhất của California) |
Thủ Quỹ
Thủ Quỹ là người đứng đầu ngân quỹ của bang California. Văn phòng Thủ Quỹ quản lý khoản tiền thuế chưa chi tiêu, giám sát tiền nợ, và tạo ảnh hưởng cho các chính sách tài chính.
| Ứng cử viên | Eleni Kounalakis | Jennifer Hawks |
|---|---|---|
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Phó Thống đốc bang California từ năm 2019 • Thường xuyên bỏ phiếu chống tăng học phí các trường đại học trong hệ thống California State Universities | • Doanh nhân Thung lũng Silicon đã nghỉ hưu và nhà hoạt động cho Đảng Cộng Hoà địa phương • Thành viên ban điều hành của một trường tư Công giáo ở Bay Area |
| Bên Ủng hộ chính | • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) • Teamsters California (Công đoàn Teamsters California) • National Union of Healthcare Workers (Công đoàn Nhân viên Y tế Quốc gia) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa bang California) • California Republican Assembly (Hội nghị Đảng Cộng Hòa California) • Reform California (Cải cách California) |
Trưởng phòng Giáo dục
Trưởng phòng Giáo dục Công lập có cơ hội thúc đẩy các chính sách ảnh hưởng đến học sinh trường công lập ở California. Chức vụ này có nhiều hạn chế về quyền lực vì đa phần các khu học chánh đều tự kiểm soát ngân sách và giáo án. Vào năm 2027, nhiều trách nhiệm của Trưởng phòng Giáo dục sẽ chuyển giao cho hội động giáo dục của tiểu bang.
| Ứng cử viên | Richard Barrera | Sonja Shaw |
|---|---|---|
| Đảng chính trị | Không thuộc đảng chính trị | Không thuộc đảng chính trị |
| Thông tin tranh cử | • Chủ tịch Hội động Giáo dục Thống nhất của San Diego • Muốn tăng ngân sách cho trường học và giáo dục mầm non | • Chủ tịch Hội động Giáo dục Thung lũng Chino • Ủng hộ từ bỏ “hệ tư tưởng cực đoan” trong lớp học • Chống lại các quyền bảo vệ cho học sinh chuyển giới |
| Bên Ủng hộ chính | • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • United Domestic Workers (Công đoàn Người giúp việc tại nhà Thống nhất) • California Charter School Advocates (Tổ chức Ủng hộ Trường Công lập tự quản California) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa bang California) • Moms for Liberty (Tổ chức Các bà mẹ cho Tự do) • California Rifle and Pistol Association (Hiệp hội Súng California) |
Hội đồng Điều chỉnh thuế
Hội đồng Điều chỉnh thuế tư vấn cho các chuyên gia định thuế của quận, nghe kháng cáo thuế từ người dân, và ấn định giá thuế với các tài sản của các dịch vụ chung (điện, nước, rác…) và đường sắt. Hội đồng Điều chỉnh thuế gồm 1 kiểm soát viên của bang và 4 thành viên đại diện các địa hạt bầu cử.
Tìm hiểu xem ai là ứng cử viên của quận Điều chỉnh thuế của bạn.
| Địa hạt 1 | ||
|---|---|---|
| Ứng cử viên | Nelson Esparza | Shannon Grove |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thành viên hội đồng thành phố Fresno từ năm 2019 | • Thượng nghị sĩ bang từ năm 2018 |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ bang California) • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) • California School Employees Association (Hiệp hội Nhân viên Trường học California) | • Reform California (Cải cách California) • California Republican Assembly (Hội nghị Đảng Cộng Hòa California) • Howard Jarvis Taxpayers Association (Hiệp hội Người trả thuế Howard Jarvis) |
| Địa hạt 2 | ||
|---|---|---|
| Ứng cử viên | Sally J. Lieber (Đương nhiệm) | John Pimentel |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Dân chủ |
| Thông tin tranh cử | • Thành viên Hội đồng Điều chỉnh thuế từ năm 2023 | • Thành viên Hội đồng Quản trị của trường Cao đẳng Cộng động quận San Mateo |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ bang California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) | • Howard Jarvis Taxpayers Association (Hiệp hội Người trả thuế Howard Jarvis) |
| Địa hạt 3 | ||
|---|---|---|
| Ứng cử viên | Mike Gipson | Samuel P. Sukaton |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Dân chủ |
| Thông tin tranh cử | • Thành viên Hội đồng tiểu bang từ năm 2022 | • Nhà hoạt động công đoàn |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ bang California) • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) | • Không có tổ chức ủng hộ chính |
| Địa hạt 4 | ||
|---|---|---|
| Ứng cử viên | Tom Umberg | Denis Bilodeau |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thượng nghị sĩ bang từ năm 2018 | • Thành viên Hội đồng thành phố Quận Cam từ năm 2000 |
| Bên Ủng hộ chính | • SEIU California (Công đoàn SEIU California) • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • Equality California (Bình đẳng California) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa California) • Reform California (Cải cách California) • Howard Jarvis Taxpayers Association (Hiệp hội Người trả thuế Howard Jarvis) |
Uỷ viên Bảo hiểm
Uỷ viên Bảo hiểm điều chỉnh thị trường bảo hiểm tài sản và thiệt hại, gồm bảo hiểm nhà ở và bảo hiểm xe cộ, của California. Thị trường bảo hiểm của Cali càng gặp khó khăn vì rủi ro cháy rừng ở California càng tăng. Vì vậy, nhiều công ty bảo hiểm đã hạn chế cung cấp hợp đồng bảo hiểm.
Hai ứng cử viên là Ben Allen, thượng nghị sĩ bang từ năm 2014, và Jane Kim, cựu giám sát viên của thành phố San Francisco. Cả hai đều là thành viên của Đảng Dân Chủ.
Quý vị có thể tìm hiểu thêm về ứng cử viên qua bài quiz về Uỷ viên Bảo hiểm của CalMatters.
| Ứng cử viên | Ben Allen | Jane Kim |
|---|---|---|
| Bảo hiểm Nhà ở | • Tin rằng khu dân cư nên cải thiện ở cấp độ cộng đồng để giảm rủi ro và tăng khả năng được mua bảo hiểm | • Muốn tăng cơ hội mua bảo hiểm nhà ở cho người tiêu dùng bằng cách yêu cầu các công ty bảo hiểm phải bán bảo hiểm nhà ở nếu muốn bán bảo hiểm xe hơi |
| Bảo hiểm Xe hơi | • Không ủng hộ mở rộng điều kiện tham gia chương trình bảo hiểm xe hơi chi phí thấp của California | • Muốn mở rộng điều kiện tham gia chương trình bảo hiểm xe hơi chi phí thấp của California |
| Bồi thường từ bảo hiểm | • Sẽ yêu cầu công ty bảo hiểm nhanh chóng cung cấp thông báo về các yêu cầu bồi thường và nếu có tình trạng chậm trễ • Sẽ thuê thêm nhân viên để giải quyết các than phiền của người tiêu dùng nhanh chóng | • Không muốn công ty tăng phí bảo hiểm khi chủ hợp đồng nộp yêu cầu bồi thường • Muốn phạt tiền khi công ty bảo hiểm từ chối bồi thường • Sẽ tạo ra bảng thông tin công khai hồ sơ xử lý yêu cầu bồi thường của các công ty bảo hiểm |
| Bảo hiểm Thiên tai | • Muốn các nhà đầu tư ngừng xây cất ở các khu vực với nhiều rủi ro cháy rừng • Sẽ khuyến khích người dân dọn ra khỏi khu vực rủi ro cao | • Nghĩ rằng các nhà đầu tư không nên xây dựng ở các khu vực rủi ro cao, nhưng đồng ý rằng nhiều khu vực sau này cũng sẽ có thêm rủi ro • Muốn tạo ra một quỹ của tiểu bang để bảo đảm khi thiên tai xảy ra |
| Bên Ủng hộ chính | • California Environmental Voters (Cử tri cho Môi trường California) • California Professional Firefighters (Hiệp hội Lính cứu hỏa chuyên nghiệp của California) • Sierra Club (Câu lạc bộ Sierra Club) • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ California) | • SEIU California (Công đoàn SEIU California) • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • California Faculty Association (Hiệp hội Giảng viên California) • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) |
Các Thẩm phán Tòa án Tối cao
Thẩm phán Toà án Tối cao của California được bổ nhiệm bởi Thống đốc, nhưng người bầu cử sẽ quyết định họ có được giữ chức vụ hay không. Lần đầu tiên xảy ra trong cuộc bầu cử đầu tiên sau khi họ được bổ nhiệm. Sau đó, họ sẽ tái ứng cử sau mỗi 12 năm. Thẩm phán Toà án Tối cao hiếm khi nào bị người dân bầu cất chức. Lần duy nhất điều này xảy ra là vào năm 1986.
Năm nay, 2 thẩm phán thành viên sẽ có mặt trên lá phiếu. Cử tri có thể chọn “Yes” hoặc “No” cho mỗi ứng cử viên.
| Ứng cử viên | Kelli M. Evans |
|---|---|
| Thông tin tranh cử | • Bổ nhiệm bởi Thống đốc Gavin Newsom vào năm 2022 • Cựu phó thủ trưởng phụ trách về tài chính của Newsom. • Cựu thẩm phán của Tòa án Cấp cao của Alameda County, luật sư nhân quyền, luật sư công, và giám đốc cấp cao của đoàn luật sư bang California |
| Ứng cử viên | Joshua Groban |
|---|---|
| Thông tin tranh cử | • Bổ nhiệm bởi cựu Thống đốc Jerry Brown vào năm 2018 • Cựu trưởng cố vấn chính sách của Brown • Từng làm trong ngành luật tư nhân, chuyên về các vụ kiện chống độc quyền và sở hữu trí tuệ |
Cơ quan lập pháp
Hạ viện Quốc Hội Hoa Kỳ
Thành viên Hạ viên tranh cử mỗi 2 năm. Năm 2026, tất cả 52 ghế trong Hạ viện của California đều ra tranh cử. Bạn có thể tìm ra ai là ứng cử viên đại điện cho quận của bạn ở đây.
Đảng Dân Chủ và Đảng Cộng Hòa đang tranh chấp gay gắt để giành quyền kiểm soát Hạ viện. Tổng thống Trump đã yêu cầu nhiều tiểu bang vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử quốc hội vào năm 2025 để giúp Đảng Cộng Hòa duy trì thế đa số với 3 ghế cách biệt.
Cử tri California đã bầu cho Proposition 50 năm ngoái để vẽ lại bản đồ, với khả năng sẽ cho Đảng Dân Chủ thêm ghế. Cuộc tranh cử khốc liệt gồm Quận 13, Quận 22, và Quận 48.
| Địa hạt 13 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Quận San Joaquin, Merced, Stanislaus, Madera, và Fresno | ||
| Ứng cử viên | Adam Gray (Đương nhiệm) | Kevin Lincoln |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thắng năm 2024 với số phiếu rất gần | • Cựu thị trưởng thành phố Stockton |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ California) • California Farm Bureau (Cục Nông nghiệp California) • Planned Parenthood Action Fund (Quỹ Hành động của Planned Parenthood) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa California) • Howard Jarvis Taxpayers Association (Hiệp hội Người trả thuế Howard Jarvis) • Reform California (Cải cách California) |
| Địa hạt 22 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Quận Kings, Tulare, Fresno, và Kern | ||
| Ứng cử viên | Randy Villegas | Rep. David Valadao (Đương nhiệm) |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thành viên Hội đồng giáo dục Visalia và giáo sư đại học | • Thành viên Hạ viện từ năm 2023 |
| Bên Ủng hộ chính | • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • Working Families Party (Đảng Gia đình Lao động) • National Nurses United (Liên đoàn Y tá Đoàn kết Quốc gia) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa California) |
| Địa hạt 48 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Một phần của Quận San Diego | ||
| Ứng cử viên | Marni von Wilpert | Jim Desmond |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thành viên Hội đồng thành phố San Diego từ năm 2020 | • Giám sát viên của Quận San Diego từ năm 2019 |
| Bên Ủng hộ chính | • EMILYs List • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) | • Republican Party of San Diego County (Đảng Cộng Hòa quận San Diego) • Reform California (Cải Cách California) • Tổng thống Donald Trump |
Thượng viện tiểu bang
California có 40 thượng nghị sĩ tiểu bang với nhiệm kỳ 4 năm. Mỗi 2 năm, một nửa số thượng nghị sĩ tiểu bang sẽ ứng cử. Năm 2026, 20 ghế trong thượng viện tiểu bang sẽ lên ứng cử. Quý vị có thể tìm ra ai là ứng cử viên trong khu vực của bạn ở đây.
Nhiều khu vực có khả năng giúp Đảng Cộng Hòa dần dần loại bỏ đa số tuyệt đối của Đảng Dân Chủ trong thượng viện. Cuộc tranh cử khốc liệt gồm Địa hạt 14, 16, và 40.
| Địa hạt 14 | ||
|---|---|---|
| Area: Portions of Merced, Madera, and Fresno counties | ||
| Ứng cử viên | Esmeralda Soria | Darin DuPont |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thành viên hội đồng tiểu bang từ năm 2022 | • Thành viên hội đồng thành phố Merced từ năm 2024 |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) | • Reform California (Cải Cách California) |
| Địa hạt 16 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Một phần quận Fresno, Kings, Tulare, và Kern | ||
| Ứng cử viên | Melissa Hurtado (Đương nhiệm) | Guillermo Gonzalez |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thắng năm 2022 với chỉ hơn 13 phiếu và là đảng viên Dân Chủ duy nhất đại diện cho quận thượng viện tiểu bang mà Trump thắng năm 2024 | • Chủ doanh nghiệp nhỏ và cựu trợ lý của Rep. David Valadao |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) • Equality California (Bình đẳng California) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hoà California) • California Republican Assembly (Hội nghị Đảng Cộng Hòa California) • California Hispanic Legislative Caucus (Nhóm nghị sĩ gốc Mỹ La Tinh California) |
| Địa hạt 40 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Một phần quận San Diego | ||
| Ứng cử viên | Mara Elliott | Kristie Bruce-Lane |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Cựu luật sư thành phố San Diego | • Nữ doanh nhân |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ California) • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) | • Reform California (Cải cách California) • California College Republicans (Đảng Cộng Hoà Đại Học California) |
Hội đồng tiểu bang
Thành viên hội đồng bang California ứng cử mỗi 2 năm. Năm 2026, cả 80 ghế sẽ lên ứng cử. Quý vị có thể tìm ra ai là ứng cử viên trong khu vực của quý vị ở đây.
Đảng Dân Chủ và Đảng Cộng Hòa đang tranh chấp cho các khu vực vừa bị lật ghế gần đây. Cuộc tranh cử khốc liệt gồm Địa hạt 7, 47, 58, và 74.
| Địa hạt 7 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Một phần đông bắc quận Sacramento | ||
| Ứng cử viên | Amy Slavensky | Josh Hoover (Đương nhiệm) |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Giáo viên và giám đốc giáo dục đã nghỉ hưu | • Thành viên Hội đồng tiểu bang từ năm 2022 |
| Bên Ủng hộ chính | • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hoà California) • Howard Jarvis Taxpayers Association (Hiệp hội Người trả thuế Howard Jarvis) • California Correctional Peace Officers Association (Hiệp hội Cán bộ Quản giáo California) |
| Địa hạt 47 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Một phần các quận Riverside và San Bernardino | ||
| Ứng cử viên | Leila Namvar | Greg Wallis (Đương nhiệm) |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Cựu lãnh đạo công đoàn lao động địa phương và nhà quy hoạch đô thị | • Thắng năm 2022 với khoảng cách 85 phiếu bầu |
| Bên Ủng hộ chính | • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) • California Faculty Association (Hiệp hội Giảng viên đại học California) | • California Correctional Peace Officers Association (Hiệp hội Cán bộ Quản giáo California) • California Police Chiefs Association (Hiệp hội Cảnh sát trưởng) • Peace Officers Research Association of California (Hiệp hội Nhân viên Thực thi Pháp luật California) |
| Địa hạt 58 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Một phần các quận San Bernardino và Riverside | ||
| Ứng cử viên | Clarissa Cervantes | Leticia Castillo (Đương nhiệm) |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thành viên hội đồng thành phố Riverside từ năm 2021 | • Thắng Cervantes vào năm 2024 với khoảng cách 596 phiếu bầu |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) • California Labor Federation (Liên đoàn Lao động California) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hòa California) • California Professional Firefighters (Hiệp hội Lính cứu hỏa chuyên nghiệp California) |
| Địa hạt 74 | ||
|---|---|---|
| Khu vực: Một phần quận Orange và San Diego | ||
| Ứng cử viên | Sergio Farias | Laurie Davies (Đương nhiệm) |
| Đảng chính trị | Đảng Dân chủ | Đảng Cộng Hòa |
| Thông tin tranh cử | • Thành viên hội đồng San Juan Capistrano từ năm 2016 | • Thành viên Hội đồng tiểu bang từ năm 2020 |
| Bên Ủng hộ chính | • California Democratic Party (Đảng Dân Chủ California) • California Teachers Association (Hiệp hội Giáo viên California) • SEIU California (Công đoàn SEIU California) | • California Republican Party (Đảng Cộng Hoà California) • Peace Officers Research Association of California (Hiệp hội Nhân viên Thực thi Pháp luật California) • Howard Jarvis Taxpayers Association (Hiệp hội Người trả thuế Howard Jarvis |