(English)
Chính quyền Trump gửi hàng ngàn nhân viên đặc vụ ICE đến Minnesota vào ngày 6 tháng 1 năm 2026 trong “chiến dịch Kiểm Soát di trú lớn nhất” để nhắm vào cộng động người nhập cư từ Somalia.
Chiến dịch Metro Surge bắt đầu vào tháng 12 ở khu vực Twin Cities thuộc thành phố Minneapolis và St. Cloud, rồi mở rộng ra khắp bang. Theo số liệu thống kê, chiến dịch này gây thiệt hại cho bang Minnesota ít nhất là $203.1 triệu.
Sau hàng tuần với nhiều làn sóng biểu tình và sự kiện đặc vụ ICE nổ súng giết 2 công dân Mỹ, vào ngày 12 tháng 2, Nhà Trắng thông báo sẽ rút lại số nhân viên đặc vụ tại Minnesota. Tuy nhiên, theo các nhà hoạt động xã hội, ICE vẫn tiếp tục hoạt động ở Minnesota, trái với thông báo của Nhà Trắng.
Nhiều thông tin sai lệch về ICE, những người biểu tình chống ICE, và người dân Somalia ở Minnesota đang lan truyền rộng rãi.
Sự kiện được trình bày sau đây.
Giả định 1 – Người dân nhập cư Somalia đứng sau một mạng lưới nhà trẻ giả, “khủng bố” dân thường, và đang “chiếm lấy” Minnesota.
Giả định này là SAI.
Tổng thống Trump liên tục nhục mạ người Somalia trên mạng xã hội, đưa ra các tuyên bố không có bằng chứng rằng các băng đảng Somalia đang “khủng bố” dân thường ở Minnesota, và nói rằng Minnesota đã trở thành “trung tâm rửa tiền”. Các quan chức Nhà Trắng đã đẩy mạnh một video trên Youtube hồi tháng 12 vu khống người dân Somalia đã mở ra các nhà trẻ giả để gian lận trợ cấp từ chính phủ.
Video này đã bị các thanh tra phủ nhận, và Văn phòng Công tố viên của Quận Hennepin đã ra thông báo rằng không hề có “các băng đảng Somalia khủng bố người dân”.
Trump bắt đầu nhắm vào người dân Somalia vào tháng 11 năm 2025, khi các trang truyền thông cánh hữu tung tin rằng số tiền thuế từ một vụ gian lận hồi năm 2022 đã được gửi đến cho Al-Shabaab, một tổ chức khủng bố liên quan đến Nội chiến Somalia.
Vụ tai tiếng Feeding Our Future năm 2022 xảy ra khi hàng tá người bị buộc tội gian lận và lấy cắp $250 triệu từ một chương trình của chính phủ dành cho trẻ em nghèo. Kẻ chủ mưu là người da trắng, nhưng nhiều đồng phạm là người gốc Somalia, với đa số đều có quốc tịch Mỹ.
Mặc dù một phần của số tiền bị lấy cắp được gửi ra các tài khoản ngân hàng và công ty nước ngoài, các công tố viên liên bang không tìm thấy bằng chứng nào liên kết vụ lừa đảo này với tổ chức khủng bố Al-Shabaab. Giới chức lãnh đạo ở Minnesota đã lên tiếng kêu gọi không nên đổ lỗi cho toàn bộ cộng đồng Somalia và rằng phần lớn cộng đồng luôn tuân thủ luật pháp.
Minnesota là nơi cư trú của cộng động người Somalia lớn nhất nước Mỹ, với hơn một nửa là công dân Mỹ sinh ra tại Mỹ. 87% số người Somalia sinh ra ngoài nước Mỹ đều đã trở thành công dân Mỹ. Đa số là người tị nạn từ nội chiến Somalia.
Sau các cáo buộc lừa đảo, Trump thông báo vào tháng 12 năm 2025 rằng ông sẽ bãi bỏ Tình trạng Bảo vệ Tạm thời (TPS) cho người Somalia. TPS là một chương trình liên bang cho các người nhập cư từ các quốc gia đang bất ổn được sống và làm việc ở Mỹ.
Giả định 2 – ICE nhắm vào tội phạm với tiền án “nguy hiểm nhất”.
Giả định này là SAI.
ICE nói rằng họ nhắm vào những người dân nhập cư “tệ hại nhất” ở Minnesota và gửi ra một danh sách “các tội phạm nhập cư bất hợp pháp nguy hiểm” đã bị bắt trong chiến dịch Metro Surge.
Tuy nhiên, Bộ Cải Huấn của Minnesota không thể kiểm chứng được số tội ác trong danh sách ấy, trong đó một số tội ác đã không xảy ra trong chiến dịch Metro Surge. Và danh sách 486 tên chỉ là số phần trăm ít ỏi so với tổng số 3000 vụ bắt giữ trên website của ICE.
Theo các nhà hoạt động xã hội, ICE bắt những người vô tội đang cố gắng trở thành công dân qua con đường hợp pháp. Các tài liệu của Bộ An ninh Nội bộ đồng ý với các nhận định này. Kể từ khi nhiệm kỳ 2 của Trump bắt đầu, chỉ có 14% số người bị ICE bắt giam đã từng có tiền án tội phạm bạo lực. 40% người bị bắt giữ không hề có tiền án.
Giả định 3 – 2 người bị bắn chết hồi tháng 1 là “khủng bố nội bộ” và đặc vụ ICE bắn chết họ để tự vệ.
Giả định này là SAI.
Các đặc vụ ICE bắn chết 2 công dân Mỹ ở Minneapolis trong 2 trường hợp riêng biệt vào tháng 1: Renee Good, mẹ của 3 đứa con, bị cáo buộc đã làm tắc nghẽn đường và dùng xe hơi của mình “như một vũ khí” và Alex Pretti, một y tá làm trong phòng chăm sóc sức khỏe đặc biệt ICU, bị cáo buộc là “sát thủ” vì đã quay phim đặc vụ ICE trên điện thoại.
Các quan chức Nhà Trắng đã biện minh cho hành động của các nhân viên đặc vụ, nói rằng họ đã giết người để bảo vệ bản thân khỏi “khủng bố nội địa”. Bằng chứng video đều chối bỏ các điều này.
Một video quay trên điện thoại của người đặc vụ ICE đã bắn chết cô Good cho thấy rằng đặc vụ đến gần xe hơi và nói chuyện trong khi cô ấy ngồi ghế tài xế, rồi ra lệnh cho cô phải ra khỏi xe trong khi 2 đặc vụ khác đến gần. Cô Good đã xoay bánh lái tránh xa người đặc vụ ấy và bắt đầu cho xe tiến tới phía trước khi cô bị bắn 3 lần.
Mặc dù ta không thể thấy rõ nếu như chiếc xe có đụng trúng đặc vụ ở cuối video, các nhà phân tích nhận định rằng video cho thấy cô Good không dùng xe hơi của mình làm vũ khí, không hề có “ý đồ thù địch”, và việc sử dụng vũ lực chết người là không cần thiết.
Trong trường hợp của Pretti, nhiều video của các nhân chứng ngoài cuộc cho thấy anh ấy dùng điện thoại để quay phim các nhân viên đặc vụ ICE khi họ bắt giữ người trên đường. Anh ấy đã bị xịt hơi cay và ném xuống đất bởi một nhóm 7 đặc vụ. Khi anh Pretti đã bị kiềm chế lại, một đặc vụ đã rút súng ra và bắn anh ấy 10 lần.
Các quan chức đã nói rằng anh Pretti không phải mối đe dọa và đã “liên tục rút lui” khi bị các đặc vụ tấn công. Trưởng Công an thành phố Minneapolis đã xác nhận rằng Pretti có giấy phép dùng súng hợp pháp và được quyền đeo súng theo luật bang Minnesota.