(English)
Chính phủ Hoa Kỳ ngưng hoạt động từ ngày 1 tháng 10 đến ngày 12 tháng 11 sau khi Quốc hội không thể thống nhất quyết định ngân sách liên bang cho năm tài chính 2026.
Chính phủ ngưng hoạt động trong 43 ngày, một thời gian đóng cửa dài nhất trong lịch sử Hoa Kỳ sau khi Thượng viện thất bại 14 lần không thông qua các biện pháp tài trợ ngắn hạn, vượt kỷ lục 35 ngày ngưng hoạt động trước đó trong nhiệm kỳ đầu của Trump vào năm 2019.
Hai đảng đã bất đồng ý kiến về vấn đề y tế khi đảng Cộng hòa đề xuất một ngân sách khiến hàng triệu người Mỹ có thu nhập thấp mất bảo hiểm y tế.
Việc họ từ chối đàm phán cuối cùng đã khiến tám Thượng nghị sĩ Dân chủ phải vượt hàng rào đảng phái và đồng ý với một kế hoạch chi tiêu tạm thời để cung cấp tài chính cho chính phủ đến ngày 30 tháng 1 năm 2026, đưa đến nguy cơ bế tắc một lần nữa sau ngày đó.
Với cả hai đảng đổ thừa nhau về việc chính phủ đóng cửa và không có lối cách rõ ràng để thỏa hiệp, qúy vị cần biết những điều sau.
Giả định số 1 – Đảng Dân chủ đã ngưng hoạt động chính phủ để “tài trợ y tế cho người nhập cư bất hợp pháp”.
Giả định này SAI.
Người nhập cư không giấy tờ không đủ điều kiện để nhận tín dụng thuế theo Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng (ACA) hoặc toàn thể bảo hiểm Medicaid theo luật liên bang. Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries cho biết, Đảng Dân chủ không muốn thay đổi luật này.
Đảng Dân chủ đề xuất các biện pháp lật ngược khoản cắt $1.2 nghìn tỷ USD từ Medicaid do “Đạo luật Vĩ đại tuyệt vời OBBBA” của Trump thực hiện vào tháng 7, và gia hạn tín dụng thuế ACA để giúp hơn 20 triệu người Mỹ chi trả cho dịch vụ y tế.
Chính phủ mở cửa tái hoạt động mà không có bất kỳ biện pháp y tế nào do Dân chủ yêu cầu, mặc dù các Thượng nghị sĩ Cộng hòa đã hứa sẽ bỏ phiếu gia hạn vào tháng 12, khi tín dụng thuế ACA sẽ hết hạn cuối năm.
Những người dùng ACA đã bắt đầu thấy phí bảo hiểm y tế của họ vọt cao cho năm 2026, trong một số trường hợp lên tới 300%.
Giả định số 2 – Chính quyền Trump đã từ chối giải toả ngân quỹ khẩn cấp trong thời gian chính phủ đóng cửa.
Giả định này là ĐÚNG.
Các dịch vụ của chính phủ như Medicare, Medicaid, An sinh xã hội và trợ cấp thất nghiệp vẫn tiếp tục hoạt động trong thời gian chính phủ ngưng hoạt động. Nhưng chính quyền Trump đã cố tình tạm dừng thanh toán cho Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP), còn được gọi là tem phiếu thực phẩm, lần đầu tiên trong lịch sử của chương trình.
Khoảng 42 triệu người Mỹ dựa vào trợ cấp SNAP, với mức thanh toán trung bình hàng tháng là 187 đô la. Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho biết họ có $4.65 tỷ USD trong quỹ dự phòng SNAP để sử dụng trong thời gian chính phủ đóng cửa.
Chính quyền Trump đã từ chối sử dụng các khoản tiền này cho đến khi liên minh gồm 25 tiểu bang và Washington D.C. đệ đơn kiện vào ngày 28 tháng 10, dẫn đến việc hai thẩm phán liên bang phán quyết rằng USDA phải cung cấp một phần thanh toán SNAP trong thời gian đóng cửa chính phủ. Một thẩm phán khác ra phán quyết họ phải thanh toán đầy đủ SNAP vào ngày 6 tháng 11.
Trump phản bác trên mạng xã hội, nói rằng chính quyền của ông sẽ chỉ giải ngân sau khi nhận được “chỉ đạo pháp lý phù hợp” từ tòa án, gây ra sự chậm trễ nghiêm trọng trong việc thanh toán trợ cấp trong tháng 11.
Giả định số 3 – Nhân viên liên bang được yêu cầu làm việc không lương.
Lời khẳng định này ĐÚNG MỘT PHẦN.
Các dịch vụ chính phủ được coi là thiết yếu vẫn hoạt động trong thời gian đóng cửa, nhiều nhân viên liên bang dự kiến sẽ làm việc mà không được trả lương. Nhóm nhân viên này bao gồm lực lượng thực thi pháp luật, tuần tra biên giới, nhân viên y tế trong bệnh viện, và nhân viên dịch vụ lương thấp tại các tòa nhà liên bang.
Một số nhân viên sẽ được hoàn lương cho số giờ làm trong thời gian đóng cửa. Nhưng những người làm thầu—bao gồm người dọn dẹp, người gác cổng, nhân viên bảo vệ, nhân viên căng tin và các nhân viên khác giúp các tòa nhà liên bang hoạt động—thường sẽ không nhận được gì cả.
Các nhân viên TSA và kiểm soát viên không lưu cũng làm việc không công, gây ra tình trạng chậm trễ chuyến bay nghiêm trọng do sân bay thiếu nhân viên. Cục Hàng không Liên bang đã cắt giảm các chuyến bay thương mại, với khoảng 800 chuyến bay đến Hoa Kỳ bị hủy tính đến ngày 7 tháng 11.
Các dân biểu Quốc hội, thượng nghị sĩ và thẩm phán liên bang vẫn tiếp tục nhận lương trong thời gian chính phủ đóng cửa, và chính quyền Trump tuyên bố sẽ trả lương cho các quân nhân bằng tiền của cơ quan lập pháp và Bộ Quốc phòng.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội ước tính có tới 750,000 công nhân liên bang được coi là không thiết yếu đã bị cho nghỉ phép tạm thời không lương.