(English)
Ngày 29 tháng 7, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) đã thông báo kế hoạch của chính quyền Trump sẽ hủy bỏ “Phát hiện Nguy hiểm”, một báo cáo khoa học đã được tuyên bố về việc khí nhà kính gây hại cho con người và môi trường.
Bài tuyên bố xuất bản năm 2009 là cơ sở hợp pháp và khoa học cho gần như mọi quy định khí hậu liên bang. Bãi bỏ tuyên bố này sẽ chặn khả năng của chính quyền trong tương lai để hạn chế ô nhiễm từ xe hơi, xe tải, nhà máy điện, nhà máy và các ngành công nghiệp khác dưới Đạo luật Không khí Sạch.
Đạo luật Không khí Sạch đã rất thành công về diện sức khỏe công cộng và tăng trưởng kinh tế, cứu hàng triệu sinh mạng và tiết kiệm hàng nghìn tỷ đô la. Khí thải của chất gây ô nhiễm thường xuyên nhất như mê-tan và carbon dioxide đã xuống chừng 80% từ lúc được thông qua năm 1970 dưới thời tổng thống Richard Nixon.
Hủy bỏ báo cáo khoa học “Phát hiện Nguy hiểm” sẽ xoá hết giới hạn hiện tại về khí thải nguy hiểm, bao gồm các giới hạn thông qua dưới thời tổng thống Biden về khí thải từ ống khói xe, được thiết kế để tăng việc sản xuất và bán xe điện. Tại Hoa Kỳ, giao thông là nguồn gây ô nhiễm bởi khí nhà kính lớn nhất.
Nguy hiểm gì đến sức khỏe nếu huỷ bỏ báo cáo “Phát hiện Nguy hiểm”?
Khí nhà kính gây hại cho sức khỏe con người là một sự thật “ngoài vòng tranh chấp khoa học.” Bằng chứng hiện tại mạnh hơn so với năm 2009, lúc báo cáo ấy được xuất bản qua hơn 200 trang và cung cấp chi tiết về cách những khí thải gây thêm sóng nhiệt, cháy rừng, bão lụt và hạn hán.
Sự kiện cháy rừng đã trở thành thường xuyên, trầm trọng và phá hoại từ mấy thập kỷ nay, “với giá trả bởi nhân mạng, nhà ở và doanh nghiệp.” Đó là sự thật, nhất là tại tiểu bang California. Tháng Giêng 2025, sự kiện cháy rừng tại hai thành phố Pasadena và Eaton được liệt kê là “những vụ cháy chết người và tàn phá nhất trong lịch sử California,” gây ra từ điều kiện khí hậu “dễ bắt lửa.”
Thời tiết khắc nghiệt và nóng bực gây hại cây trồng và làm nguồn nước bị ô nhiễm trong khi gây ra các biến chứng sức khỏe liên quan đến dinh dưỡng, miễn dịch, kháng thuốc kháng sinh, bệnh thận, sức khỏe tâm thần và thai kỳ. Phơi nhiễm với khói chất và khí độc có thể gây suy giảm chức năng phổi, hen suyễn, đau tim, suy tim, đột quỵ, ung thư và tử vong.
Rủi ro gì về kinh tế?
Nghiên cứu mới đã dự đoán rằng biến đổi khí hậu sẽ tăng chi phí sinh hoạt khoảng chừng 255.000 đô la ước lượng năm 2024 mỗi đời người, nếu loài người “không hành động nhanh đủ” để hạn chế khí thải nhà kính. Trung bình, một đứa trẻ sinh ra năm 2024 sẽ mất đi 500.000 đến 1 triệu đô la vì chi phí tăng và thu nhập giảm.
Chi phí lớn nhất là về nhà ở và năng lượng, bao gồm điện, khí đốt, bảo trì, bảo hiểm nhà, bảo hiểm ô tô và giao thông. Nhiệt độ cao cũng được dự kiến tăng đến làm gián đoạn sản xuất lương thực và tăng giá bán lẻ.
Công ty sản xuất xe hơi nêu lên mối quan ngại về sự tụt lùi của xe điện trong thị trường thế giới, tăng giá tiêu dùng và thất nghiệp trong ngành sản xuất xe điện tại Hoa Kỳ. Trump đã huỷ bỏ 7.500 đô la tín dụng thuế tiêu dùng mà các nhà nghiên cứu báo có thể làm mất cân bằng kinh tế, “lúc Mỹ cạnh tranh với Trung Quốc và Châu Âu cho tương lai về việc làm trong ngành năng lượng và giao thông—quan trọng cho an ninh quốc gia của kinh tế.”
Tesla, công ty sản xuất xe điện lớn nhất tại Hoa Kỳ, thúc giục chính quyền Trump nên bảo vệ báo cáo “Phát hiện Nguy hiểm” vì bài này đã “theo pháp luật và dựa trên hồ sơ khoa học và thực tế vững chắc, được bao gồm một phần thành lập rồi trong pháp luật liên bang cho hơn 15 năm.”