(English)
Dự án 2025 (Project 2025), còn được gọi là Dự án Chuyển giao Tổng thống 2025, là một kế hoạch toàn diện do Quỹ Heritage xây dựng nhằm tái cấu trúc toàn bộ chính phủ liên bang và loại bỏ các cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực, cho phép Tổng thống tự do thực thi các chính sách cực hữu. Các lãnh đạo của dự án đã gọi đây là “bản thiết kế” cho nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump.
Chủ tịch Heritage Foundation, ông Kevin Roberts, đã mô tả mục tiêu của tổ chức là “thể chế hóa chủ nghĩa Trump”. Ít nhất 144 người đóng góp cho dự án đã từng làm việc cho ông Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên, và một số kiến trúc sư chính của dự án hiện đang là thành viên trong nội các mới của Trump.
Ông Trump đã cố gắng tạo khoảng cách với Dự án 2025, tuyên bố rằng ông “không liên quan gì” đến dự án này. Tuy nhiên, ông từng khen ngợi các công việc hoạch định chính sách của Quỹ Heritage trước đây, nói rằng tổ chức này sẽ “đặt nền móng và xây dựng các kế hoạch chi tiết cho chính xác những gì phong trào của chúng ta sẽ làm.”
Một bài đánh giá từ CBS News đã xác định ít nhất 270 đề xuất trong Dự án 2025 phù hợp với chương trình nghị sự của ông Trump, và ông đã bắt đầu thực hiện một số đề xuất này thông qua hàng loạt sắc lệnh hành pháp được ký sau lễ nhậm chức của ông vào thứ Hai, ngày 20 tháng Giêng.
Dưới đây là một số sáng kiến từ Dự án 2025 mà chính quyền của ông đã bắt đầu thực hiện.
Tạo ra quyền hành pháp không bị kiểm soát
Dự án 2025 vạch ra kế hoạch để tổng thống chiếm quyền kiểm soát toàn bộ bộ máy chính phủ liên bang bằng cách loại bỏ hoặc thu hẹp quy mô một số cơ quan chính phủ, đồng thời loại bỏ các quyền lợi bảo vệ công việc của nhân viên liên bang để ông Trump có thể bổ nhiệm những người trung thành vào tất cả các cấp chính quyền.
Điều này đã trở thành một tối ưu tiên đối với chính quyền Trump, bằng cách thông qua một sắc lệnh hành pháp mà ông ký vào ngày đầu tiên sau khi nhậm chức, tái khởi động sáng kiến Schedule F. Trump ban đầu đã thực hiện Schedule F ngay trước cuộc bầu cử năm 2020, nhưng đã bị Tổng thống Joe Biden ngay lập tức hủy bỏ.
Schedule F loại bỏ các quyền lợi bảo vệ việc làm của khoảng 50.000 nhân viên liên bang, và cho phép Tổng thống cùng các ứng viên của ông nhiều quyền hạn hơn trong việc sa thải và tuyển dụng thay thế nhân viên dựa trên sự trung thành. Sắc lệnh hành pháp mới tuyên bố rằng các nhân viên phải “thực hiện trung thực các chính sách của chính quyền với mọi khả năng.”
Đội ngũ của Trump đã chuẩn bị lấp vào những chức vị này bằng những nhân viên được tuyển chọn từ dữ liệu nhân sự của Dự án 2025 với khoảng 10.000 ứng viên, tất cả đều đã được thanh lọc trên sự trung thành.
Russell Vought — một trong những người kết cấu xây dựng lên Dự án 2025 và Schedule F, và là người được ông Trump đề cử lãnh đạo Văn phòng Quản lý và Ngân sách (OMB) lần nhì— cho biết ông đang lên kế hoạch cho “cuộc cắt giảm và sa thải hàng loạt, đặc biệt là tại một số cơ quan mà chúng tôi thậm chí nghĩ là không nên tồn tại.”
Các cơ quan chính phủ đang đối diện với nguy cơ thu hẹp quy mô bao gồm Bộ Cựu chiến binh (VA), Cơ quan Quản lý An ninh Vận tải (TSA), Bộ Gia Cư và Phát triển Đô thị (HUD), và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC).
Những cơ quan sẽ bị loại bỏ hoàn toàn bao gồm Bộ Giáo dục, Bộ An ninh Quốc Gia, Cơ quan Điều Hành Khẩn cấp Liên bang (FEMA), và Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA).
Bộ Tư pháp (DOJ) cũng sẽ bị tước mất tính cách độc lập và chịu sự kiểm soát trực tiếp của Tổng thống. Dự án 2025 tuyên bố rằng các quyết định của Bộ Tư pháp (DOJ) “luôn phải phù hợp với chương trình nghị sự của Tổng thống và sự tuân thủ pháp luật.” Trump đã đưa ra các tuyên bố tương tự, cho thấy ông sẽ cố gắng sử dụng Bộ Tư pháp để đàn áp tấn công các đối thủ chính trị của ông.
Hạn Chế Nhập Cư
Đoạn về nhập cư trong Dự án 2025, đồng tác giả bởi “ông trùm biên giới” sắp tới của Trump, Tom Homan, kêu gọi một cuộc lùng sát toàn bộ trên mọi sự nhập cư, hợp pháp lẫn bất hợp pháp.
Ông Trump đã bắt đầu thực hiện nhiều đề xuất từ Dự án 2025 ngay ngày đầu, tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia tại biên giới Hoa Kỳ-Mexico. Sắc lệnh của ông nhằm triển khai quân đội từ Lực lượng Vệ binh Quốc gia đến khu vực, và “ngay lập tức thực hiện tất cả các hành động thích hợp […] để xây dựng thêm các rào chắn địa lý.”
Những hành động khác của ông gồm đình chỉ việc tái định cư từ Chương trình Tiếp nhận Tị nạn Hoa Kỳ, khôi phục chính sách “Ở lại Mexico” kết thúc một chương trình cho phép thả các người xin tị nạn vào Hoa Kỳ trong khi hồ sơ của họ vẫn đang được xem xét, và chấm dứt quyền công dân cho con cái của những người không có giấy tờ hợp lệ đã sinh trưởng tại Hoa Kỳ đã.
Dự án 2025 cũng kêu gọi mở rộng các trung tâm giam giữ người nhập cư, loại bỏ các chương trình cứu trợ phổ biến và một số loại visa hợp pháp, và trừng phạt các tiểu bang không hợp tác toàn bộ với sở di trú liên bang.
Thu hồi các Biện pháp Bảo vệ Môi trường và Sáng kiến Về Năng lượng Sạch
Dự án 2025 đưa ra nhiều đề xuất cắt giảm trợ cấp liên bang cho năng lượng tái tạo để ủng hộ dầu mỏ và khí đốt, và Trump đã lập lại với tuyên bố về Tình trạng Năng lượng Quốc gia Khẩn cấp. Chỉ thị ngày đầu của ông bao gồm mở rộng khai thác dầu mỏ, ngưng trang trại gió, và loại bỏ những sáng kiến làm sạch khí quyển và bảo vệ môi trường dưới thời Biden.
Chỉ thị mới của ông Trump cho phép các công ty dầu hỏa được phép khoan trên lãnh thổ và vùng biển công mà ông Biden tìm cách bảo vệ, kể cả duyên hải Alaska và 2.8 triệu mẩu ở Bắc Băng Dương. Những chỉ thị này cho thấy ông sẽ bãi bỏ những miễn giảm thuế dành cho xe điện, giới hạn về khí thải nhà kính của xe cộ, và mục tiêu không ràng buộc để một nửa số xe mới được bán ra là xe điện vào năm 2030.
Ông cũng ký sắc lệnh lần thứ hai rút nước Mỹ ra khỏi hiệp ước Paris về khí hậu. Là quốc gia phát ra khí thải, khí nhà kính lớn hàng nhì thế giới và là nhà sản xuất dầu khí hàng đầu, việc Hoa Kỳ rút lui sẽ để lại một lỗ hổng lớn trong các nỗ lực quốc tế nhằm hạn chế khí thải nhà kính gây hại cho hành tinh.
Áp đặt Thuế Cao hơn
Peter Navarro, người được Trump đề cử cho chức vụ cố vấn cấp cao về thương mại và sản xuất, là tác giả của phần Dự Án 2025 ủng hộ việc áp dụng thuế quan cao hơn và tăng cường các hạn chế đối với thương mại quốc tế, một phần quan trọng trong chiến dịch của Trump.
Trump đã cất bước đầu tiên thực hiện “American First” trong chính sách thương mại quốc tế với chỉ dẩn của tổng thống dẫn dắt nhiều cơ quan điều tra các biện pháp tiềm năng để thực hiện các kế hoạch này.
Trump đưa ra mức thuế quan gồm 10% đối với hàng nhập khẩu toàn cầu, 60% đối với hàng hóa Trung Quốc, và phụ phí nhập khẩu 25% đối với các sản phẩm của Canada và Mexico, điều mà các nhà kinh tế dự đoán có thể làm tăng chi phí cho người tiêu dùng và có nguy cơ gây ra một cuộc chiến thương mại toàn cầu.
Loại bỏ DEI và các biện pháp bảo vệ liên bang cho người đồng tính
Dự án 2025 tìm cách loại bỏ bất kỳ đề cập nào về xu hướng tính dục, dạng giới tính, hoặc chăm sóc khẳng định giới khỏi “bất kỳ luật hiện hành nào,” và cắt giảm ngân sách liên bang cho bất cứ điều gì được coi là “ủng hộ LGBT.”
Dự án này cho rằng, “Rủi thay, các chính sách và chương trình gia đình của tổng thống Biden HHS đầy rẫy những mục tiêu nghị sự tập trung vào ‘bình đẳng cho người đồng tính.”
“Những chính sách này nên bị bãi bỏ và thay thế bằng các chính sách hỗ trợ việc hình thành các gia đình hạt nhân ổn định bằng hôn nhân.”
Trump ủng hộ hoàn toàn quyết định này, thông qua sắc lệnh hành pháp tuyên bố chính quyền Hoa kỳ chỉ công nhận hai giới tính, nam và nữ. Ông ta thu hồi lại một điều khoản dưới thời Biden cho phép người chuyển giới phục vụ trong quân lực và bãi bỏ lịnh cấm của Trump trong nhiệm kỳ đầu.
Trump ra lịnh rỡ bỏ tất cả các chương trình, văn phòng và sáng kiến liên bang liên quan đến Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI) lần thứ hai, và chấm dứt các hoạt động tuyển dụng với cơ hội bình đẳng. Ông cũng loại bỏ một chính sách mở rộng bảo vệ chống phân biệt đối xử giới tính bao gồm xu hướng tính dục và giới tính.
Hạn chế Chăm sóc Sức khỏe Sinh sản
Trump thông báo sẽ ban khoan hồng cho những người chống phá thai đã bị kết án vì chặn lối vào bệnh viện phá thai, nói rằng “một vinh dự lớn để ký.” Sắc lịnh hành pháp chỉ công nhận 2 giới tính cũng bao gồm những từ ngữ cho rằng mạng sống bắt đầu từ lúc thụ thai, một cơ sở pháp lý thúc đẩy bởi phong trào chống phá thai.
Sắc lịnh hành pháp cho rằng, “Nữ giới có nghĩa là một người thuộc về, tại thời điểm thụ thai, giới tính sản sinh ra tế bào sinh sản lớn”
“Nam giới có nghĩa là một người thuộc về, tại thời điểm thụ thai, giới tính sản sinh ra tế bào sinh sản nhỏ.”
Những hành động này làm các nhà hoạt động ủng hộ quyền lựa chọn lo ngại rằng những người trích dẫn các kế hoạch chi tiết của Dự án 2025 nhằm cắt giảm ngân sách và hạn chế nghiêm trọng khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe sinh sản. Thay vì ủng hộ thẳng thắn lịnh cấm phá thai trên toàn quốc mà ông Trump nói sẽ không ủng hộ, dự định của Dự án 2025 là xoá bỏ chuẩn thuận cho thuốc phá thai của FDA và tuyên án việc chuyển giao mọi vật dụng dùng trong phá thai.
Chương về phá thai được viết bởi Roger Severino, người điều hành Văn phòng Sức Khỏe và Dịch Vụ cho Công dân (HHS) của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump. Ông tà đề nghị đổi tên HHS thành Bộ Cuộc Sống và đòi hỏi mỗi tiểu bang phải báo cáo “chính xác bao nhiêu trường hợp phá thai xảy ra trong biên giới tiểu bang” nếu không muốn mất quỹ Medicaid.
Trump đã xác định ủng hộ hạn chế phá thai, hứa rằng chính quyền ông “sẽ bảo vệ những mầm sống vô tội” và nói ông ấy có “quan điểm khá mạnh mẽ” về thuốc phá thai mà ông ấy dự định sẽ công bố trong tương lai. Phó tổng thống JD Vance cũng nói rằng Trump sẽ cắt kinh phí cho Planned Parenthood, một mục tiêu khác của Dự án 2025.