Chủng ngừa hãng Johnson & Johnson COVID-19 có gây ra chứng máu đông hay không?

(English)

Thẩm định: Việc ngừng cung cấp chủng ngừa COVID-19 của hãng Johnson & Johnson ở Hoa Kỳ khiến nhiều người tin là tiêm chủng ngừa sẽ làm máu bị đông cục.

Giả định: Thẩm định này HẦU HẾT SAI. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) khuyến cáo tạm dừng chủng ngừa hãng J&J, việc này không đồng nghĩa chủng ngừa là nguy hiểm. Khi có 15 người được tiêm chủng ngừa bị một dạng máu đông hiếm gặp, trung tâm CDC không nói chủng ngừa hãng J&J gây ra máu đông. Lý do tạm dừng là “giảm thiểu rủi ro” để biết nguyên do dẫn đến hiện tượng máu đông và cách nào để bác sĩ điều trị. Nhưng bác sĩ Anthony Fauci đã nói tỷ lệ nguy cơ bị máu đông do tiêm chủng ngừa hãng J&J là dưới một trường hợp trong một triệu liều tiêm. Bệnh nhân có nhiều khả năng bị chứng máu đông do nhiễm COVID-19, hoặc do dùng một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc ngừa thai. Vào ngày 23 tháng 4, CDC đã cấp lại giấy phép cho chủng ngừa hãng J&J được sử dụng rộng rãi, nói rằng có nhiều lợi ích hơn là rủi ro.


Vào ngày 13 tháng 4, Trung tâm CDC và Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) đã thông báo rằng họ sẽ tạm dừng triển khai chủng ngừa COVID-19 của hãng Johnson & Johnson (Janssen) do có các báo cáo về trường hợp máu đông ở 6 phụ nữ đã được tiêm chủng ngừa. Gần 8 triệu người đã được chích chủng ngừa hãng J&J.

Các tổ chức, trong một tuyên bố chung, cho hay: “Chúng tôi đang khuyến cáo tạm dừng chủng ngừa để giảm thiểu rủi ro.”

Vào ngày 23 tháng 4, trung tâm CDC nói rằng Hoa Kỳ có thể tiếp tục phân phối chủng ngừa hãng J&J, vì có nhiều điểm lợi hơn là hại. Cơ quan này khuyên nên dán thêm nhãn cảnh báo có nguy cơ cao bị chứng máu đông hiếm gặp.

Trung tâm CDC và cơ quan FDA chưa xác nhận liên hệ giữa chủng ngừa và hiện tượng máu đông, nhưng họ có nói rằng trường hợp máu đông là “cực kỳ hiếm.” Theo bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ, tỷ lệ nguy cơ bị máu đông của những người đã tiêm chủng ngừa hãng J&J là ít hơn 1 ca rủi ro trong 1 triệu liều tiêm chủng.

Điều đã xảy ra là có 6 phụ nữ, tuổi từ 18 đến 48, bị một dạng đông máu cực kỳ hiếm gặp gọi là huyết khối xoang tĩnh mạch não (CVST), nghĩa là có cục máu đông xuất hiện trong các tĩnh mạch nhận máu từ não bộ — và từ đó gây ra các triệu chứng giống như chứng đột quỵ. Những người phụ nữ này cũng có lượng tiểu cầu trong máu thấp, khiến xảy ra sự cố chảy máu bất thường. Chứng bệnh giảm tiểu cầu bất thường có thể góp phần vào quá trình làm máu đông.

Trong những ngày kể từ lúc tạm dừng, có thêm 9 trường hợp đông máu đã được báo cáo, tổng cộng là 15 trường hợp. Tất cả đều là phụ nữ. Ba người đã chết.

Lý do CDC rút chủng ngừa hãng J&J ra khỏi thị trường là không phải do chủng ngừa không an toàn. Việc tạm dừng thường xảy ra khi các loại thuốc và phương pháp điều trị mới được áp dụng — điều đó cho thấy quá trình giám sát chủng ngừa có hiệu quả. Việc tạm dừng là để điều tra xem nguyên nhân dẫn đến chứng đông máu, liệu nó có liên quan đến chủng ngừa hay không, và cung cấp thông tin cho các bác sĩ về cách chữa trị chứng máu đông cho bệnh nhân.

Ngoài ra, báo cáo về các trường hợp máu đông đều từ những người đã tiêm chủng ngừa từ 6 đến 13 ngày trước đó. Trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng, Bác sĩ Fauci cho biết bất kỳ ai đã tiêm chủng ngừa hãng J&J trong hơn hai tuần đều không cần phải lo lắng: “Nó không có ý nghĩa gì cả; bạn sẽ không sao.”

Ngoài ra, rủi ro đến từ COVID-19 vẫn cao hơn. Một nghiên cứu từ Đại học Oxford cho thấy những người bị nhiễm COVID-19 có nhiều khả năng bị đông máu hơn những người đã tiêm chủng. Nói chung, chứng máu đông cũng khá phổ biến, từ 300.000 đến 600.000 người bị máu đông hàng năm ở Hoa Kỳ, theo CDC. Một số loại thuốc, như thuốc ngừa thai, cũng có nguy cơ hình thành cục máu đông.

FDA và CDC khuyến cáo rằng “những người đã tiêm chủng ngừa hãng J&J bị nhức đầu dữ dội, đau bụng, đau chân, hoặc khó thở trong vòng ba tuần sau khi tiêm chủng nên liên hệ với bên cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của họ.”