(English)
Tổng thống Trump đã phát động một “cuộc tấn công với tầm thước lớn” vào Venezuela ngày 3 tháng 1, năm 2026, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro trong một hành động can thiệp quân sự lớn nhất vào châu Mỹ Latinh kể từ năm 1989.
Trump nói rằng Hoa Kỳ sẽ cai trị vô thời hạn nước Venezuela và ngành công nghiệp dầu mỏ của xứ này, cho đến khi “quá trình chuyển đổi thích hợp có thể xẩy ra”.
Maduro và vợ, Cilia Flores, bị bắt từ tư gia của họ và đưa vào Hoa Kỳ trên một tàu chiến quân sự trong lúc bom nổ trên khắp thủ đô Caracas của Venezuela. Họ hiện đang chờ đợi được xét xử ở một nhà tù của thành phố New York về tội khủng bố bằng ma túy và buôn lậu ma túy.
Từ tháng 9 năm 2025, quân đội Hoa Kỳ đã dùng những cáo buộc trên để tiến hành hàng chục vụ không kích ở ngoài khơi bờ biển Venezuela, hạ sát trên 100 người. Trong bối cảnh xung đột leo thang trong nhiều tháng, các cơ quan tình báo Hoa Kỳ đã bắt đầu bí mật lên kế hoạch bắt giữ Maduro.
Chính quyền Venezuela, hiện dưới sự chỉ huy của Phó Tổng thống Delcy Rodríguez, gọi cuộc xâm lược là một “tấn công mang tính cách đế quốc” và kêu gọi người dân xuống đường phản đối. Rodríguez cáo buộc Nhà Trắng theo đuổi việc thay đổi chế độ để giành quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ của Venezuela, có thể được coi là lớn nhất trên thế giới.
Trump muốn gì từ Venezuela?
Trump cho biết sẽ đích thân chọn các công ty dầu mỏ Hoa Kỳ nào có thể vào Venezuela khai thác dầu hỏa để bán “số lượng lớn” kiếm tiền cho Hoa Kỳ như là một sự “bồi thường”. Trump đã tuyên bố trước đây rằng Venezuela đã “cướp” dầu của Mỹ khi quyết định kiểm soát chắt chẽ hơn lĩnh vực sản xuất dầu hỏa của họ vào năm 2007, và đồng thời giảm quyền điều hành của các công ty nước ngoài.
Trump cũng cho biết các công ty này sẽ đầu tư hàng tỷ đô la để “sửa chữa các cơ sở hạ tầng bị hư hại hay bị phá vỡ” trong ngành dầu mỏ Venezuela, một quá trình mà các chuyên gia dự đoán sẽ có thể mất nhiều năm và bị cản trở bởi tình trạng chính trị bất ổn. Một số công ty dầu mỏ đã từ chối thỏa thuận này, cảnh báo rằng tình hình Venezuela trong tình trạng hiện tại “không thể cho phép đầu tư“.
Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela như thế nào?
Trump đã không rõ ràng về cách thức Hoa Kỳ sẽ trực tiếp cai trị Venezuela, nhưng đã đe dọa sẽ có thêm các tấn công bằng quân sự và tuyên bố rằng tân tổng thống của họ chỉ còn nắm quyền khi bà “làm theo những gì chúng tôi muốn”.
Ông nói Rodríguez sẽ “trả một giá đắt, và có lẽ sẽ đắt hơn Maduro” nếu bà không tuân theo các đòi hỏi của Bạch Ốc. Một số nhà lập pháp Dân chủ lẫn Cộng hòa lo ngại rằng các hành động trên có thể kéo Hoa Kỳ vào một cuộc chiến mới lâu dài và tốn kém.
Rodríguez đã đồng ý hợp tác với Bạch Ốc, nhưng nói rằng đó chỉ là vì “các mối đe dọa và tống tiền diễn ra thường xuyên”. Cơ quan lập pháp Venezuela đã đưa ra một đạo luật vào ngày 22 tháng 1 để nới lỏng sự kiểm soát nhà nước trên lĩnh vực dầu mỏ, và các nhà ngoại giao Hoa Kỳ bắt đầu đến Venezuela vào hôm 9 tháng 1 để nghiên cứu mở lại đại sứ quán Hoa Kỳ tại Caracas.
Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Venezuela đã đóng cửa từ nhiệm kỳ đầu của Trump khi chính quyền Mỹ từ chối công nhận Maduro là Tổng thống năm 2019. Nhà Trắng tuyên bố ủng hộ những người biểu tình ở Venezuela khi họ gọi Maduro là một nhà độc tài và cáo buộc ông đã gian lận trong lần bầu cử trước.
Những người Venezuela đã từng ăn mừng việc Maduro bị bắt giữ giờ đây đã chỉ trích Nhà Trắng trong việc duy trì chính quyền của Maduro thay vì chọn một lãnh đạon mới.
Một số người tham gia vào quyết định đã nói với báo New York Times rằng Rodríguez được chọn vì Nhà Trắng nghĩ bà sẽ bảo vệ và ủng hộ các khoản đầu tư dầu mỏ của Hoa Kỳ.
Maduro phải đối mặt với tòa án vì những cáo buộc gì?
Bản cáo trạng của Bộ Tư pháp buộc tội Maduro và đồng minh của ông đã dựng một “chính phủ tham nhũng, bất hợp pháp” từng hợp tác với những kẻ buôn lậu ma túy và các nhóm khủng bố để đưa cocaine vào Hoa Kỳ.
Trump tuyên bố một “cuộc xung đột vũ trang” với các băng đảng ma túy Venezuela vào tháng 10 năm 2025 và cho rằng Maduro đã đứng sau một trong những băng nhóm đó, nhóm Cartel de los Soles. Bộ Tư pháp đã bác bỏ tuyên bố này, vì một số chuyên gia và các quan chức thực thi pháp luật tin rằng Cartel de los Soles không phải là một băng nhóm thực sự, mà là một tiếng lóng ám chỉ các tướng lĩnh Venezuela đã bị suy thoái hóa bởi tiền đút lót của bọn buôn ma túy.
Maduro từ lâu đã cáo buộc Nhà Trắng viện cớ ma túy để nắm quyền kiểm soát sản xuất dầu mỏ của Venezuela. Venezuela không phải là nhà cung cấp ma tuý đến Hoa Kỳ có tầm vóc và tương đối là một tay chơi nhỏ trong hệ thốngbuôn lậu ma túy toàn cầu.
Ông và vợ đã từ chối “không nhận tội” cáo buộc bởi Bộ Tư pháp vào ngày 5 tháng Giêng.