(English)
Trộm cắp danh tính đang gia tăng ở Hoa Kỳ, và khi các cơ quan liên bang như Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng đang phải đối mặt với việc cắt giảm ngân quỹ nghiêm trọng, sẽ có ít nguồn lực hơn để bảo vệ người dân Mỹ khỏi sự lường gạt. Để bảo vệ bản thân khỏi những vụ lừa đảo có thể gây nguy hiểm cho tài chánh và danh tính của mình, hãy cân nhắc thực hiện một số biện pháp an toàn nhỏ.
Nếu qúy vị bị lừa đảo
Điều đầu tiên qúy vị nên làm là liên lạc với nhà băng, công ty thẻ tín dụng hoặc nhà cung cấp dịch vụ mà kẻ lừa đảo đang sử dụng để đánh cắp tiền của quý vị. Mỗi nhà băng lớn đều có trang web hướng dẫn quý vị cách dừng séc, tranh chấp chuyển khoản, và báo cáo nhiều loại gian lận. Hãy chủ động yêu cầu ngân hàng ngừng tất cả hoạt động tài chánh của quý vị tức thời. Kèm đây là vài thí dụ về các trang báo cáo gian lận tại Bank of America, Chase, Wells Fargo, và Citibank. Luôn có sẵn trong tay số điện thoại của ngân hàng để báo cáo gian lận tài chánh.
Nếu ai đó đánh cắp số điện thoại hoặc email đăng nhập của quý vị, hãy gọi đến số dịch vụ khách hàng để được hỗ trợ. Nếu không tự tin khi nói chuyện qua điện thoại, quý vị có thể đến địa điểm bán lẻ (như cửa hàng Verizon) để được giúp đỡ, dù việc này sẽ mất nhiều thời gian hơn. Tức khắc thông báo cho thân nhân có chung một tài khoản điện thoại di động với quý vị, vì các chi tiết dữ kiện của họ cũng đã hay có thể bị khai thác.
Báo cáo các vụ lừa đảo với chính quyền địa phương cũng rất hữu ích. Gọi điện hoặc đến sở cảnh sát địa phương để báo cáo rằng qúy vị là nạn nhân của gian lận. Mỗi ngày có rất nhiều người trở thành nạn nhân của lừa đảo, vì vậy, việc báo cáo sẽ giúp xác định kẻ lừa đảo và có khả năng lấy lại tiền của quý vị.
Việc báo cáo vụ lừa đảo cho đúng cơ quan liên bang cũng rất quan trọng. Truy cập USA.gov và trả lời một vài câu hỏi đơn giản để biết nơi nộp báo cáo. Quý vị có thể sẽ được chuyển đến Federal Trade Commission, nơi thu thập thông tin về các vụ lừa đảo và chia sẻ với các đối tác thực thi pháp luật để giúp ngăn chặn những kẻ lừa đảo.
Cuối cùng, nếu quý vị cảm thấy một công ty dịch vụ tài chính như công ty thẻ tín dụng hoặc ngân hàng không đủ hữu ích, hãy nộp đơn khiếu nại lên Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng. Họ sẽ đảm bảo rằng khiếu nại được chuyển đến công ty cũng như cơ quan thực thi pháp luật để gia tăng đáng kể cơ hội được phản hồi.
Mật khẩu và email
Hầu hết mọi người sử dụng email để đăng nhập và nhận xác nhận rằng họ là người mà họ tự nhận. Người có quyền truy cập vào tài khoản email cá nhân của mình có thể dễ dàng mạo danh mình và thậm chí khóa tài khoản của mình bằng cách thay đổi mật khẩu. Điều quan trọng nhất quý vị có thể làm là giữ an toàn email của mình, vì đây cũng là cách dễ nhất để quý vị chứng minh danh tính và giải quyết mọi vụ lừa đảo hoặc đánh cắp danh tính.
Điều dễ dàng nhất quý vị có thể làm là bảo đảm mọi mật khẩu quan trọng của quý vị hoàn toàn không trùng lập. Việc sử dụng mật khẩu riêng biệt khác nhau cho các dịch vụ ngân hàng, đầu tư, và email sẽ giúp tránh lừa đảo. Cho đến nay, hình thức hắc phổ biến nhất đối với các dịch vụ này là khi ai đó sử dụng lại cùng một mật khẩu trên một trang web khác với mức độ bảo mật kém hơn nhiều hoặc thậm chí là một trang mạng lừa đảo. Ngân hàng và dịch vụ email thường có tính bảo mật tốt hơn nên kẻ lừa đảo thường đánh cắp mật khẩu từ những nguồn ít uy tín và có tính bảo mật kém.
Cách tốt nhất để giữ gìn mật khẩu là sử dụng công cụ điều hành mật khẩu. Những dịch vụ miễn phí này giúp quý vị tạo mật khẩu duy nhất mà quý vị không cần phải nhớ khi đăng nhập vào bất kỳ trang web nào. Nếu tất cả mật khẩu của quý vị đều duy nhất, hắc cơ lấy được mật khẩu của quý vị từ một trang web sẽ không thể truy cập vào bất kỳ trang web nào khác mà quý vị sử dụng. Ví dụ về công cụ điều hành mật khẩu miễn phí có tính bảo mật tốt là Google Password Manager và ứng dụng Apple Passwords app. Nếu quý vị chỉ sử dụng thiết bị Apple thì ứng dụng Apple Passwords là dễ sử dụng nhất. Nếu quý vị sử dụng nhiều thiết bị, hoạt động Google dễ dàng hơn.
Mật khẩu một lần
Một cách phổ biến để giúp bảo vệ mọi người khỏi nạn trộm cắp trực tuyến là sử dụng mật khẩu chỉ một lần (OTP). Đây là những mã PIN tạm thời sẽ hết hạn sau một thời gian ngắn, thường là 1-15 phút và được sử dụng để xác nhận rằng quý vị là người mà quý vị khai báo bằng cách cung cấp xác nhận bổ sung, còn được gọi là Xác thực hai yếu tố (2FA). Những mã PIN này có thể được gửi qua tin nhắn điện tử, email, hoặc bằng cách sử dụng ứng dụng như Google Authenticator. Phương pháp nhắn tin điện tử là phương pháp kém an toàn nhất vì dễ bị tấn công qua chuyển đổi SIM, giải thích bên dưới. Nếu có thể, hãy sử dụng ứng dụng app cho những mật khẩu này nếu hỗ trợ bởi dịch vụ của quý vị. Email được ưu tiên hơn tin nhắn điện tử, nhưng bất kỳ hình thức OTP nào cũng sẽ giúp quý vị an toàn hơn, ngay cả khi sử dụng tin nhắn điện tử.
Mật mã
Nếu quý vị sử dụng điện thoại thông minh, mật mã là cách mới để đăng nhập vào các trang web không cần mật khẩu mà thay vào đó sử dụng xác thực sinh trắc học, như nhận dạng khuôn mặt hoặc dấu vân tay, để xác nhận danh tính của quý vị. Các trang web hỗ trợ mật mã sẽ hỏi quý vị có muốn thiết lập mật mã không và quý vị nên làm như vậy vì chúng có khả năng chống hack tốt hơn nhiều so với mật khẩu.
Trao đổi SIM
Vì hầu hết các ngân hàng đều gửi tin nhắn điện tử có mã PIN tạm thời nên một hình thức lừa đảo phổ biến là sử dụng thông tin cá nhân bị đánh cắp để mạo danh quý vị nhằm đánh cắp số điện thoại di động của quý vị. Khi kẻ lừa đảo có được số điện thoại của quý vị, chúng có thể nhận được tin nhắn điện tử để đăng nhập nếu chúng đã biết mật khẩu của quý vị. Nếu điện thoại của quý vị đột nhiên ngừng hoạt động, hãy liên lạc ngay với công ty cung cấp dịch vụ điện thoại di động để xem số điện thoại của quý vị có bị chuyển sang một công ty khác hay chưa.
Mọi công ty cung cấp dịch vụ vô tuyến đều cho phép tùy chọn đặt mã PIN cần thiết để chuyển số điện thoại của quý vị sang dịch vụ mới hoặc một số cách khác để khóa tài khoản của quý vị.
Phishing và Smishing
Phishing và Smishing (sử dụng tin nhắn điện tử để mạo danh một công ty) là cách kẻ lừa đảo dùng các cuộc gọi điện thoại và tin nhắn điện tử để lừa quý vị. Những kẻ lừa đảo thường sẽ đánh cắp tiền của quý vị bằng cách mạo danh các dịch vụ mà quý vị đang sử dụng. Tin nhắn điện tử từ ngân hàng để xác minh quý vị đã vừa CÓ hay KHÔNG dùng thẻ tín dụng để chi trả mà không cần xác định danh tánh là thông thường. Tin nhắn điện tử yêu cầu bất kỳ thông tin nhận dạng nào như mã PIN, OTP hoặc tên thời con gái rất có thể là lừa đảo. Quý vị cũng có thể nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là từ bộ phận chống gian lận, yêu cầu quý vị phải hành động để bảo vệ mình. Trong những trường hợp này, cách tốt nhất là cúp máy và gọi lại theo số điện thoại được liệt kê trên trang web chính thức, hoặc đến trực tiếp công ty để yêu cầu giúp đỡ. Những kẻ lừa đảo này thường lợi dụng nạn nhân bằng cách nói nhanh và gây áp lực buộc quý vị trả lời câu hỏi mà không cho quý vị thời gian để suy nghĩ.
Các dịch vụ tốt sẽ không bao giờ yêu cầu quý vị nhập mã PIN hoặc mật khẩu qua điện thoại. Luôn yêu cầu gọi lại nếu quý vị nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là nhân viên phòng chống gian lận.
Một dấu hiệu rõ ràng của hành vi gian lận tiềm ẩn là nếu người trên điện thoại yêu cầu bất kỳ thông tin nào liên quan đến Zelle. Zelle, mặc dù tiện lợi, nhưng lại đầy rẫy gian lận và người tiêu dùng khó có thể đảo ngược các giao dịch chuyển tiền lỡ lầm. Với những thay đổi gần đây của chính phủ liên bang làm giảm vai trò trong việc bảo vệ người tiêu dùng, cách tốt nhất là tránh xa Zelle nếu được.
Khóa tín dụng của quý vị
Những kẻ lừa đảo có thông tin như số An sinh xã hội của quý vị có thể nộp đơn xin tín dụng dưới tên quý vị, điều này sẽ ảnh hưởng đến điểm tín dụng của quý vị và khiến quý vị khó vay tiền trong tương lai. Một biện pháp phòng ngừa quý vị có thể thực hiện là đóng băng tín dụng trong báo cáo tín dụng của mình. Việc này sẽ không ảnh hưởng đến thẻ tín dụng hoặc khoản vay của quý vị nhưng sẽ khiến người khác khó có thể đánh cắp danh tính của quý vị để xin tín dụng. Ba công ty báo cáo tín dụng chính là Equifax, Experian và TransUnion.
Quý vị có thể kiểm tra tín dụng của mình miễn phí một lần một năm với mỗi cơ quan này. Chỉ cần kiểm tra với một cơ quan mỗi lần là đủ, vì vậy quý vị có thể kiểm tra tín dụng của mình miễn phí bốn tháng một lần.
Nếu quý vị muốn xin tín dụng, trước tiên hãy nhớ gỡ bỏ lệnh đóng băng tín dụng.
Bỏ chút công sức giúp quý vị an toàn hơn nhiều
Mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bị lừa đảo, nhưng thực hiện các bước phòng hờ trên sẽ giúp quý vị khó là mục tiêu dễ dàng.